Want to make creations as awesome as this one?

Transcript

(filmy dostępne w Polskim Języku Migowym)

Przygotowanie

do wizyty
w Miejscu Pamięci
Auschwitz-Birkenau

Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau
2022

Ten kurs pomoże Ci
w przygotowaniu się do wizyty
w Miejscu Pamięci Auschwitz-Birkenau

Poznasz podstawowe fakty z historii obozu.

Zapoznasz się z przesłaniem ocalałego z Auschwitz

– pana Mariana Turskiego.

Poznasz zasady obowiązujące na terenie Miejsca Pamięci

w czasie zwiedzania.

Dowiesz się, jakie miejsca zobaczysz w czasie wizyty.

Na samodzielną pracę zaplanuj około 30-35 minut.

Poznanie historii obozu Auschwitz pozwoli Ci zastanowić się, do czego mogą doprowadzić ideologie nienawiści do drugiego człowieka, odbieranie mu jego podstawowych praw.

Wszyscy przecież jesteśmy równi.
Nienawiść nie bierze się znikąd. Zaczyna się od pozornie „niewielkich” działań: uprzedzenia czy stereotypu.
Historia Auschwitz jest dla Ciebie ostrzeżeniem i wezwaniem do moralnej odpowiedzialności.

Po co?

Wysłuchaj pierwszej części przesłania Mariana Turskiego, które wygłosił

w czasie obchodów
75. rocznicy wyzwolenia obozu Auschwitz.

Zastanów się, co Marian Turski miał na myśli, mówiąc, że „Auschwitz nie spadło z nieba”?

Czym był obóz Auschwitz?

Z filmu obok dowiesz się, gdzie w czasie

II wojny światowej powstał obóz Auschwitz.

Największy niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny

i ośrodek zagłady.

KL (Konzentrationslager) Auschwitz

Obóz funkcjonował w latach 1940-1945.


Był intensywnie rozbudowywany i finalnie składał się z trzech głównych części: Auschwitz I, Auschwitz II-Birkenau
i Auschwitz III-Monowitz oraz pięćdziesięciu podobozów.

Auschwitz I

Auschwitz II-Birkenau

Auschwitz III-Monowitz

zapamiętaj:

Poniosło w nim śmierć co najmniej 1 100 000 ludzi, w tym około miliona Żydów, ponadto 70-75 tys. Polaków, 21 tys. Romów, 14 tys. sowieckich jeńców wojennych
i 10-15 tys. osób innych narodowości.

zapamiętaj:

1940

14 czerwca

1940

3 września

1941

październik 1941

11 listopada 1941

marzec 1942

marzec-lipiec

1942

Poznaj najważniejsze wydarzenia

z historii obozu Auschwitz
1940-1945

6 lipca

1940

październik1942

Do obozu deportowano pierwszy transport Polaków z więzienia w Tarnowie. Ten moment uznaje się za początek funkcjonowania obozu Auschwitz. Od czerwca 1940 r. rozpoczynają się także przymusowe wysiedlenia Polaków z terenów przyobozowych oraz deportacje do KL Auschwitz Polaków ze Śląska, Krakowa, Warszawy, Tarnowa, Lublina, Radomia.

Więźniowie z pierwszego transportu do KL Auschwitz na dworcu kolejowym w Tarnowie.

Źródło: The Holocaust History Archive The Netherlands


Materiały dodatkowe:

Wystawa on-line „14 czerwca 1940 r.”

Lekcja on-line „Pierwsze deportacje do Auschwitz”

Lekcja on-line „Wysiedlenia z terenu obozu”

Podcast „Początki obozu KL Auschwitz”

Podcast „Warunki mieszkaniowe, sanitarne i odzież”

3 września 1941 r. ma miejsce pierwsze masowe uśmiercenie ludzi przy pomocy gazu Cyklonu B. W podziemiach bloku 11 zginęło wówczas około 600 sowieckich jeńców wojennych i 250 Polaków. Następnie we wrześniu zostaje uruchomiona pierwsza komora gazowa w Auschwitz I.

Blok 11 nazywany przez więźniów „Blokiem Śmierci”

Źródło: PMA-B


Materiały dodatkowe:

Podcast „Pierwsze krematorium i początki Sonderkommando w obozie Auschwitz”


6 lipca 1940 r. z obozu uciekł pierwszy więzień – Tadeusz Wiejowski.

Tadeusz Wiejowski, fotografia przedwojenna.

Źródło: APMA-B


Materiały dodatkowe:

Lekcja on-line „Ucieczki z KL Auschwitz”

Od października 1941 r. do obozu przybywają masowe transporty sowieckich jeńców wojennych. Rozpoczyna się także budowa drugiej części obozu – Birkenau.

Aleksiej Makiełow (na zdjęciu z żoną Jekateriną), przywieziony do KL Auschwitz 15.11.1941 r., zginął w obozie.

Źródło: APMA-B


Materiały dodatkowe:

Lekcja on-line „Los jeńców sowieckich w KL Auschwitz”


11 listopada 1941 roku ma miejsce pierwsza egzekucja przez rozstrzelanie pod Ścianą Śmierci, zginęło wówczas 76 Polaków.

Władysław Siwek, Egzekucja przez rozstrzelanie.

Źródło: Zbiory PMA-B


Materiały dodatkowe:

Lekcja on-line „Polacy w KL Auschwitz”

W marcu 1942 r. rozpoczynają się deportacje do Auschwitz Żydów z okupowanej przez Niemcy Europy. Początek funkcjonowania Auschwitz jako ośrodka Zagłady.

Luis i Fanny van Dam z dziećmi Benjaminem i Jenny, holenderscy Żydzi, deportowani do KL Auschwitz z obozu Westerbork w październiku 1942 r, zginęli w obozie.

Źródło: Joods Monument


Materiały dodatkowe:

W marcu do Auschwitz po raz pierwszy trafiają więźniarki. Zostaje utworzony obóz kobiecy: najpierw na terenie Auschwitz I, następnie zostaje przeniesiony do Auschwitz II-Birkenau.

Lotte Weiss, słowacka Żydówka, przywieziona do KL Auschwitz 28 marca 1942 r. transportem z Bratysławy, przeżyła obóz.

Źródło: APMA-B



Materiały dodatkowe:

Lekcja on-line „Kobiety w KL Auschwitz”


Między marcem a lipcem 1942 roku rozpoczęły funkcjonowanie prowizoryczne komory gazowe w Birkenau (tzw. „czerwony domek” i „biały domek”)

Miejsce po tzw. czerwonym domku (lewe). Ruiny tzw. białego domku. Widok współczesny (prawe).
Źródło: PMA-B

Materiały dodatkowe:

Podcast „Transformacja obozu koncentracyjnego Auschwitz w ośrodek zagłady”

W październiku 1942 r. zostaje utworzony największy podobóz KL Auschwitz-Monowitz. Tuż obok niego rozpoczyna się budowa fabryki kauczuku i benzyny – IG Farben Werk Auschwitz.

Fabryka IG Farbenindustrie.

Źródło: PMA-B


Materiały dodatkowe:

Podcast „Obóz Auschwitz III-Monowitz”

1945

2 sierpnia

1944

12-13 sierpnia 1944

styczeń 1945

od maja 1944

grudzień
1942

marzec

-czerwiec
1943

10-12 lipca

1944

7 października

1944

luty

1943

27 stycznia

1945

W grudniu 1942 r. rozpoczyna się deportacja do obozu Polaków wysiedlanych z Zamojszczyzny.

Bracia Sasin (fakt. Koch) – od prawej Józef, lat 16 i Roman, lat 13. Zdjęcie wykonano latem 1942 roku we wsi Skierbieszów, skąd po trzech miesiącach zostali z całą rodziną wysiedleni i w grudniu 1942 r. z obozu przejściowego w Zamościu wywiezieni do Auschwitz. Roman zginął w obozie.

Źródło: AMPA-B


W lutym 1943 roku w Auschwitz II-Birkenau zostaje utworzony tzw. obóz cygański – Zigeunerlager.

Johann Holomek, Rom, przywieziony do KL Auschwitz 8 marca 1943 roku, dalsze losy nieznane.

Źródło: APMA-B


Materiały dodatkowe:

Lekcja on-line „Romowie w KL Auschwitz”

Wystawa on-line „Romowie w KL Auschwitz”

Podcast „Historia deportacji Romów do KL Auschwitz”


Pomiędzy marcem a czerwcem 1943 r. zostały oddane do użytku cztery komory gazowe i krematoria w Birkenau.

Auschwitz II-Birkenau, zaznaczone cztery komory gazowe i krematoria. Zdjęcie lotnicze wykonane przez aliantów w lecie 1944 r. Z lewej strony widoczny słup dymu pochodzący ze stosów spaleniskowych w pobliżu krematorium V, gdzie Niemcy spalali zwłoki zamordowanych Żydów. Źródło: APMA-B

Materiały dodatkowe:

Podcast: „Transformacja obozu koncentracyjnego w ośrodek zagłady”


Od maja 1944 r. do Auschwitz Niemcy deportowali około 430 tys. Żydów z terenu ówczesnych Węgier. Zdecydowana większość z nich została zamordowana. W maju 1944 roku zostaje także uruchomiona rampa w obozie Birkenau.

Żydzi deportowani z terenu Węgier na rampie w Auschwitz II-Birkenau

Źródło: APMA-B


Materiały dodatkowe:

Lekcja on-line „Deportacje Żydów z Węgier do Auschwitz”

W dniach 10-12 lipca 1944 roku nastąpiła likwidacja tzw. obozu rodzinnego dla Żydów z Terezina – Familienlager Theresienstadt. Eesesmani zamordowali w komorach gazowych około 7 tys. Żydów.

Jehuda Bacon z rodziną, deportowani do KL Auschwitz z getta w Theresienstadt w grudniu 1943 r., Jehuda przeżył obóz.

Źródło: APMA-B


Materiały dodatkowe:

Wystawa on-line „Z getta w Theresienstadt do obozu Auschwitz II-Birkenau”


2 sierpnia 1944 roku nastąpiła likwidacja tzw. obozu cygańskiego – Zigeunerlager. Esesmani zamordowali w komorach gazowych około 4,3 tys. Romów.

Elisabeth Emmler z dziećmi, Romowie z Niemiec, deportowani do KL Auschwitz 08.03.1943 r., zginęli w obozie.

Źródło: Centrum Kultury i Dokumentacji Niemieckich Sinti i Romów w Heidelbergu


Materiały dodatkowe:

Lekcja on-line „Romowie w KL Auschwitz”

12 i 13 sierpnia 1944 roku do obozu Auschwitz przybywają pierwsi Polacy deportowani z powstania warszawskiego. W sumie do Auschwitz trafiło z powstania około 13 tys. Polaków.

Bogdan Bartnikowski z rodzicami Heleną i Stanisławem, zdjęcie wykonano w Warszawie w 1942 r. podczas uroczystości pierwszokomunijnej chłopca, Bogdan wraz z matką zostali deportowani do Auschwitz 12 sierpnia 1944 r., przeżyli obóz.

Źródło: APMA-B


Materiały dodatkowe:

Lekcja on-line „Z powstańczej Warszawy do Auschwitz”

Wystawa on-line „Deportacje mieszkańców Warszawy do Auschwitz po wybuchu Powstania Warszawskiego”

7 października 1944 roku wybuchł bunt więźniów Sonderkommando – grupy roboczej, zajmującej się m.in. spalaniem zwłok zamordowanych ofiar Auschwitz.

Załmen Gradowski, polski Żyd deportowany z rodziną do KL Auschwitz z getta w Grodnie w grudniu 1942 r., zginął w Auschwitz, prawdopodobnie 7 października 1944r., podczas buntu Sonderkommando.

Źródło: APMA-B


Materiały dodatkowe:

Wystawa on-line „Sonderkommando”

Lekcja on-line „Sonderkommando”

W styczniu 1945 roku rozpoczęły się tzw. Marsze Śmierci. Załoga obozu wyprowadziła pieszo z obozu i podobozów około 56 tys. więźniów. Poprowadzili ich kilkadziesiąt kilometrów do Wodzisławia Śląskiego i Gliwic, skąd więźniowie zostali wywiezieni do obozów na terenie III Rzeszy. Ponadto załoga obozu wysadziła w powietrze komory gazowe i krematoria w Birkenau.

Zbigniew Otfinowski, Marsz ewakuacyjny.

Źródło: Zbiory PMA-B


Materiały dodatkowe:

Lekcja on-line „Ewakuacja i wyzwolenie obozu Auschwitz”

27 stycznia żołnierze Armii Czerwonej wyzwolili obóz. Wyzwolenia doczekało około 7,5 tys. więźniów obozu Auschwitz oraz podobozów.

Więźniowie Auschwitz wyzwoleni przez żołnierzy Armii Czerwonej.

Źródło: AMPA-B


Materiały dodatkowe:

Lekcja on-line „Ewakuacja i wyzwolenie obozu Auschwitz”

Wystawa on-line „Ewakuacja i wyzwolenie obozu Auschwitz”

Co zobaczysz
w Miejscu Pamięci Auschwitz-
-Birkenau?

Znaczenie wizyty w Miejscu Pamięci Auschwitz-Birkenau

Auschwitz to miejsce szczególne, bo upamiętniające cierpienie

i śmierć wielu ludzi.
Oddaj im szacunek także poprzez właściwe zachowanie.

#2

Zachowaj spokój i ciszę.

#3

Słuchaj uważnie przewodnika.

Zapamiętaj

#1

#4

Zdjęcia wykonuj tak, by nie przeszkadzać innym

w zwiedzaniu Miejsca.

#2

#5

Nie bój się zadawać pytań, jeśli chcesz wiedzieć więcej lub czegoś nie rozumiesz.

Na jedzenie przyjdzie czas po zwiedzaniu.

#6

#2

Wycisz telefon.

Jeśli zauważysz coś niepokojącego, zgłoś to przewodnikowi.

#7

Wysłuchaj drugiej części przesłania Mariana Turskiego, które wygłosił w czasie obchodów 75. rocznicy wyzwolenia obozu Auschwitz.

Teraz już wiesz, dlaczego historia Auschwitz ma znaczenie także dzisiaj...

Dla ludzkości i dla całego świata...


Do zobaczenia w Miejscu Pamięci.

Nie bądź obojętny.

Więcej o historii Auschwitz

Lekcja przygotowująca do zwiedzania

Lekcje internetowe

Podcasty

Wystawy internetowe

© 2022 | Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau