Want to make creations as awesome as this one?

prezentacja została przygotowana przez Zofię Durzyńską i Natalię Chudzio z klasy 8c

Transcript

języka polskiego

historia

START

SPIS TREŚCI

1. POCZĄTKI JĘZYKA POLSKIEGO

2. PIERWSZE ZDANIA PO POLSKU

3. PIERWSZE SŁOWNIKI JĘZYKA POLSKIEGO

4. NAJSTARSZY DRUK W JĘZYKU POLSKIM

5. ALFABET POLSKI

6. STARE POLSKIE SŁOWA I ICH ZNACZENIE

„A niechaj narodowie wżdy postronni znają, iż Polacy nie gęsi, iż swój język mają.“


Mikołaj Rej

CZYLI PODSTAWOWA WIEDZA O NASZYM OJCZYSTYM JĘZYKU

pOCZĄTKI JĘZYKA POLSKIEGO

Język polski, polszczyzna, to język lechicki z grupy zachodniosłowiańskiej (do której należą również czeski, kaszubski, słowacki i języki łużyckie), stanowiącej część rodziny indoeuropejskiej. Jest językiem urzędowym w Polsce oraz należy do oficjalnych języków Unii Europejskiej. Ocenia się, że jest mową ojczystą ok. 44 mln ludzi na świecie.

Językiem tym posługują się przede wszystkim mieszkańcy Polski oraz przedstawiciele tak zwanej Polonii, czyli ludność polska zamieszkała za granicą.

Za najstarsze w języku polskim uchodzą dwa zdania: Day, ut ia pobrusa, a ti poziwai, zapisane w 1270 roku na karcie 24 tzw. Księgi henrykowskiej, i Byegaycze, byegaycze! (...) Gorze szą nam stalo!, zapisane w latach 1455–1480 w Rocznikach, czyli kronikach sławnego Królestwa Polskiego, spisanych przez Jana Długosza.

PIERWSZE ZDANIA PO POLSKU

Pod koniec średniowiecza pojawiają się również pierwsze słowniki języka polskiego. Początkowo rękopiśmienne, sporządzane przez skrybów pracujących w skryptoriach, a później także drukowane. Pierwszymi słownikami były słowniki wielojęzyczne, głównie polsko-łacińskie. Zaś pierwszym słownikiem poświęconym całkowicie językowi polskiemu był słownik Samuela Bogumiła Lindego wydany po raz pierwszy w 1810 roku w Warszawie.

PIERWSZE SŁOWNIKI JĘZYKA POLSKIEGO

Filmik opowiadający o temacie poruszonym na dzisiejszej lekcji

DRUK W JĘZYKU POLSKIM

Najstarszy druk w języku polskim ukazał się w 1475 we Wrocławiu. Były to trzy modlitwy katolickie „Ojcze nasz”, „Zdrowaś Maryjo” oraz „Wierzę w Boga”. Pierwszy (jak dotąd odnaleziony) druk na ziemiach Królestwa Polskiego to kalendarz na rok 1474 z krakowskiej drukarni Kaspara Straubego (druk prawdopodobnie w 1473 r.).

Alfabet polski jest oparty na piśmie łacińskim i składa się obecnie z 35 liter: Aa, Ąą, Bb, Cc, Ćć, Dd, Ee, Ęę, Ff, Gg, Hh, Ii, Jj, Kk, Ll, Łł, Mm, Nn, Ńń, Oo, Óó, Pp, Qq, Rr, Ss, Śś, Tt, Uu, Vv, Ww, Xx, Yy, Zz, Źź, Żż, przy czym litery Qq, Vv i Xx występują tylko w słowach obcego pochodzenia.

ALFABET POLSKI

Język polski może być także zapisywany alfabetem arabskim, co było czynione na Polesiu wśród Tatarów. Alfabet arabski dostosowany do języka polskiego jest oparty na białoruskim alfabecie arabskim.

najsampierw

STARE POLSKIE SŁOWA I ICH ZNACZENIE

+

wzmocnione najpierw

wżdy

+

przecież, zawsze, wszystkie

onegdaj

+

przedwczoraj

zaiste

+

partykuła podkreślająca prawdziwość wypowiadanego sądu

krom

+

na uboczu, z daleka

wszak

+

partykuła nawiązująca do jakiejś sytuacji lub do czyjejś opinii, podkreślająca oczywistość sądu wyrażonego przez mówiącego

drzewiej


+

dawno, dawniej, niegdyś, wcześniej

wszelako

+

partykuła komunikująca, że treść zdania jest niezgodna z tym, co można wywnioskować z wcześniejszego kontekstu

dziękujemy za uwagę

prezentację przygotowały Zofia Durzyńska i Natalia Chudzio z klasy 8c