Want to make creations as awesome as this one?

Transcript

„JUŻ NIE ZAPOMNISZ MNIE...”

KULTURA PRZEDWOJENNEJ POLSKI

Witamy bardzo serdecznie
i zapraszamy do wspólnego, nietypowego świętowania kolejnej rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości!

Te sceny znają wszyscy Polacy: przyjazd Piłsudskiego
z Magdeburga, obecność Paderewskiego w Poznaniu, rozbrajanie niemieckich żołnierzy.

Jednak w 1918 roku ważne rzeczy działy się nie tylko na wiecach, demonstracjach, ulicach i w kuluarach

Szanowne Panie! Szanowni Panowie!

dyplomatycznych spotkań, ale też w galeriach, teatrzykach rewiowych

i literackich kawiarniach.

Dlatego pragniemy cofnąć się w czasie i przypomnieć sobie słynnych poetów, aktorów filmowych
i kabaretowych, malarzy.

Jednym słowem:
crème de la crème polskiej kultury międzywojennej, która rozwijała się w latach 20. i 30. XX wieku.

Zapraszamy na podróż
w przeszłość!

Poezja

Skamander

Futuryści

Awangarda Krakowska

Poezja kobieca


Pisarz, autor wodewili,
skeczy, librett operetkowych
i tekstów piosenek.

Jeden z najpopularniejszych poetów dwudziestolecia międzywojennego.

Współzałożyciel kabaretu literackiego „Pod Picadorem”
i grupy poetyckiej „Skamander”.

Julian Tuwim

„Mi­łość ci wszyst­ko wy­ba­czy,
Smu­tek za­mie­ni ci w śmiech.
Mi­łość tak pięk­nie tłu­ma­czy
Zdra­dę i kłam­stwo, i grzech”


Poeta, krytyk literacki, teoretyk poezji, eseista, autor powieści, dzienników, poematu,
dramatu i programu poetyckiego Awangardy Krakowskiej.


Tadeusz Peiper

„Miasto wyśrubowało się w ziemię
pięściami walczącego marzenia
Człowiek
odziany w walce upału
zamieszkał w swojej własnej dłoni”


Poeta, prozaik i dramaturg,

zaliczany do grona poetów wyklętych, współtwórca polskiego futuryzmu.

Autor manifestów futurystycznych, przedstawiciel polskiej awangardy
międzywojennej.

Bruno Jasieński

„Zmęczył mnie język jak twardy zlepek.
Jestem jak człowiek, co lampy przerosł.
Na skrzyżowaniu dwóch wrogich epok
stoję, cynicznie gryząc papieros”


Poetka i dramatopisarka dwudziestolecia międzywojennego.

Luźno związana ze Skamandrem.

Córka malarza Wojciecha Kossaka. Jej starszy brat, Jerzy Kossak, był malarzem, a młodsza siostra, Magdalena, znana pod literackim pseudonimem Magdalena Samozwaniec,
pisała utwory satyryczne.

Maria Pawlikowska-
-Jasnorzewska

„Nie widziałam cię już od miesiąca.
I nic. Jestem może bledsza,
trochę śpiąca, trochę bardziej milcząca, lecz widać można żyć bez powietrza!”

Kino międzywojenne

Przedwojenna kinematografia polska intensywnie się rozwijała.

W Polsce produkowano wiele filmów o tematyce historyczno-patriotycznej, ale nie tylko. Ogromną popularnością cieszyły się romanse i komedie.

To tego typu filmy wypromowały aktorki i aktorów, którzy byli niegasnącymi gwiazdami polskich kin.

Kto z nas nie słyszał o Jadwidze Smosarskiej, Elżbiecie Barszczewskiej, Mieczysławie Ćwiklińskiej czy Eugeniuszu Bodo, Adolfie Dymszy, Aleksandrze Żabczyńskim?

Ulubione przez publiczność kin były te filmy, które miały jedyną, niepowtarzalną piosenkę, stanowiącą swoistego rodzaju perełkę.

Taki kinowy hit żył swoim życiem pozafilmowym, śpiewany w kabaretach, kawiarniach i na ulicach miast.

Szanowni Państwo!

„Już taki jestem zimny drań”


Eugeniusz Bodo, właśc. Bohdan

Eugène Junod.

Polski aktor filmowy, rewiowy i teatralny.
Reżyser, scenarzysta, tancerz,
piosenkarz i producent filmowy.

Jeden z najwybitniejszych
i najpopularniejszych aktorów międzywojennego polskiego kina i teatru.

Pseudonim sceniczny – „Bodo” – pochodzi od pierwszych sylab imion: jego pierwszego imienia (Bohdan) i matki (Jadwiga Anna Dorota).


Eugeniusz Bodo

„Każdemu wolno kochać”

Adolf Dymsza, właściwie Adolf
Bagiński, w filmie znany
jako Dodek.


Polski aktor kabaretowy
i filmowy.
Uważany za najwybitniejszego komika polskiego kina XX wieku. Przedwojenny „król polskiej komedii”.

Jak głosi anegdota, pseudonim „Dymsza” został wymyślony przez siostrę aktora. On sam chciał nazywać się „Scipio del Scampio”.

Zapisał ten pseudonim na kartce,
jednak kiedy zadzwoniono z teatru
z prośbą o podanie pseudonimu na afisz, siostrze zgubiła się kartka
i wymyśliła na poczekaniu „Dymszę”.


Adolf Dymsza

„Skłamałam”

Jadwiga Filipina Smosarska.

Polska aktorka teatralna i filmowa.
Największa gwiazda polskiego kina
w okresie
dwudziestolecia międzywojennego.

Jadwiga Smosarska

„Czy Lucyna to dziewczyna?”



Mieczysława Ćwiklińska, właśc. Mieczysława Trapszo.

Polska aktorka
teatralna i filmowa, śpiewaczka (sopran).

Jedna z najwybitniejszych
polskich aktorek teatralnych i filmowych
w historii.

Mieczysława Ćwiklińska

Ach, śpij kochanie!

Kabaret w Polsce międzywojennej

Zielony balonik

qui pro quo

czarny kot

Kultura teatralna okresu międzywojennego to dwa potężne nurty. Jeden to teatr dramatyczny, którego inscenizacje odbywają się na deskach dużych scen. Drugi nurt to ten rewiowy, reprezentowany przez teatr rozrywkowy i kabaretowy, dający publiczności wytchnienie, zapomnienie na jakiś czas o trudnościach życia codziennego.

Przedwojenne kabarety – tak jak kino – cieszyły się popularnością wśród widzów. Szczególnie bogato scena kabaretowa rozwijała się w Warszawie, która była stolicą teatrzyków rewiowych, kabaretów i wodewili.

Szanowne Panie! Szanowni Panowie!

Po odzyskaniu niepodległości w Warszawie działały trzy liczące się scenki kabaretowe: Miraż, Sfinks i Czarny Kot. Warto w tym miejscu wspomnieć, że właścicielem tego ostatniego był Stanisław Cichocki, znany jako Szpicbródka – jeden z najsłynniejszych przestępców przedwojennej Polski.

Prawdziwą rewolucją dla sceny rewiowej było powołanie do życia najsłynniejszego kabaretu warszawskiego, czyli Qui Pro Quo.

Aż do wybuchu II wojny światowej ta scena stanie się wzorem dla wszystkich działających w Polsce teatrzyków kabaretowych.

Ten najsłynniejszy warszawski kabaret słynął z występów takich gwiazd jak: Hanka Ordonówna, Mira Zimińska, Zula Pogorzelska, Adolf Dymsza, Eugeniusz Bodo.

Teksty skeczy, piosenek pisali Julian Tuwim, Marian Hemar, Kazimierz Wierzyński, Jan Lechoń czy Antoni Słonimski, co świadczyło o wysokiej klasie tego teatrzyku kabaretowego.

Hanka Ordonówna

Hanka Ordonówna, właśc. Marianna Tyszkiewicz, z domu Pietruszyńska.


Polska piosenkarka, autorka wierszy
i tekstów piosenek, tancerka i aktorka.

Jedna z najsłynniejszych artystek kabaretowych w przedwojennej Polsce. Zmarła w Bejrucie.

„Uliczkę znam w Barcelonie...”

Mira Zimińska-
-Sygietyńska

Mira Zimińska-Sygietyńska,

właśc. Marianna Zimińska-
-Sygietyńska.

Polska aktorka, reżyser
i pedagog, współzałożycielka
i w latach 1957-1997 dyrektor Państwowego Zespołu Pieśni
i Tańca „Mazowsze”.

Dama Orderu Orła Białego.


Zula Pogorzelska

Zula Pogorzelska,

właśc. Zofia Pogorzelska.

Polska śpiewaczka, aktorka filmowa, teatralna i tancerka kabaretowa.


Przedwojenne
malarstwo

Malarstwo w przedwojennej Polsce obfitowało w malarzy reprezentujących różnorodne kręgi artystyczne.

Wielu jednak było indywidualistami, którzy nie wpisywali w żaden kierunek, malowali, bo chcieli. Cechą malarstwa była wszechobecna awangarda, bunt wobec świata i jego zasad oraz chęć stworzenia nowej sztuki oderwanej od realizmu międzywojennej Polski.

Do twórców dążących do pokazania nowej formy malarstwa możemy zaliczyć takie postacie jak: Tytus Czyżewski, bracia Pronaszkowie, Stanisław Ignacy Witkiewicz, Stanisław Przybyszewski, Władysław Strzemiński, Zofia Stryjeńska, Józef Czapski czy Jan Cybis.

Niewątpliwie ogromną oryginalnością charakteryzowała się twórczość jednej z najsłynniejszych artystek przedwojennej Polski, Tamary Łempickiej. Jej obrazy nosiły znamiona kubizmu z bardzo nasyconymi barwami. Jednak stylem, któremu została wierna do końca, było art déco.


Szanowne Panie! Szanowni Panowie!

Tamara Łempicka

Jedna z najsłynniejszych malarek polskich.

Jej życie obfitowało w wiele niespodzianych zwrotów akcji
i spotkań z ciekawymi ludźmi.
Malarka nie potrafiła pogodzić się z narastającą w Europie falą nazizmu i wyjechała do Stanów Zjednoczonych, gdzie w latach 40. była ulubioną portrecistką gwiazd Hollywood. Zmarła w Meksyku
w roku 1980.

Dzisiaj jej obrazy osiągają zawrotne ceny na aukcjach sztuki.



A zatem, szanowni Państwo, do kina na film z Eugeniuszem Bodo czy na wieczorek poetycki do „Picadora”?

Przyzwyczailiśmy się patrzeć na rok 1918 przez pryzmat dziejów polityczno-militarnych. Udowodniliśmy jednak, że Polska odzyskiwała niepodległość wszędzie tam, gdzie kwitło życie kulturalne II Rzeczpospolitej.

Mamy nadzieję, że to, co pokazaliśmy, pozostanie z Państwem na długo jak niezapomniana melodia.


Dziękujemy serdecznie za uwagę.

Jednocześnie informujemy, że wszelkie materiały, które posłużyły do stworzenia tej prezentacji, zostały zaczerpnięte ze stron internetowych wyłącznie w celach edukacyjnych i wychowawczych.

Autorzy