Want to make creations as awesome as this one?

No description

Transcript

3 maja 1791

spis treści

1.Co to za święto?

2.Czy wiesz, że?

3.Z historii...

4. Kalendarium

5.Kontekst historyczny6. Sprawdź się!

3 maja jest dla Polaków szczególnym dniem. Upamiętniamy wtedy rocznicę uchwalenia Konstytucji - już po raz 230. Jest to również święto Maryi Matki Bożej Królowej Polski. Dokument ten nadal niesie wiele uniwersalnych przesłań i jest wzorem konsensusu między zwaśnionymi politycznie stronami. Jej twórcy wykazali się wyobraźnią oraz długofalowym myśleniem i działaniem dla dobra kraju. Konstytucja 3 maja była silnym impulsem pobudzającym społeczną świadomość potrzeby zmian w funkcjonowania państwa, dawała też nadzieję na reformy. Konstytucja była cywilizacyjnym osiągnięciem obywateli Rzeczpospolitej Obojga Narodów, ważną kartą wspólnej historii Polski i Litwy. Stała się też wzorem dla innych państw.

Co to za święto?

Czy wiesz, że?

Autorami Konstytucji byli Hugo Kołłątaj, Ignacy Potocki oraz król Stanisław August Poniatowski. Była to druga podpisana ustawa zasadnicza na całym świecie. Pierwszą uchwalono w Stanach Zjednoczonych (1787 r.)

Konstytucja wprowadzała podział władzy na ustawodawczą, wykonawczą oraz sądowniczą. Jej celem było wprowadzenie ładu w polskiej polityce i prawie.

Dokument znosił wolną elekcję, która nie sprawdziła się w Polsce. Po śmierci Stanisława Augusta Poniatowskiego władzę w Polsce miał przejąć władcaz dynastii Wettynów, a następnie miała być ona dziedziczona.

Konstytucja 3 maja znosiła liberum veto, konfederacje, sejm skonfederowany.

W dniu uchwalenia Konstytucji 3 maja przestała istnieć Rzeczpospolita Obojga Narodów, a w jej miejsce została powołana Rzeczpospolita Polska.

Wprowadzono stałą armię, której liczebnośćmiała sięgać 100 tys. żołnierzy. Ustanowiono podatki wwysokości 10% dla szlachty i 20% dla duchowieństwa.

Władza ustawodawcza spoczywała w dwuizbowym parlamencie. Konstytucja 3 maja wprowadzała pięciu ministrów: policji, pieczęci spraw wewnętrznych, pieczęci spraw zagranicznych, ministra belli (wojny) i ministra skarbu.

Aby Konstytucja była zawsze aktualna, co 25 lat miał zbierać się Sejm Konstytucyjny, który miałby prawo zmian w zapisach konstytucji.

Czy wiesz, że?

Czy wiesz, że?

Targowiczanie byli zaciekłymi przeciwnikami reformi w roku 1792 wraz z armią rosyjską wkroczyli do Polski. Wojna zRosją zakończyła się dla Polaków klęską i drugim rozbiorem kraju (1793 r.).

W roku 1794 wybuchło powstanie kościuszkowskie, które zakończyło się sromotną klęską i trzecim rozbiorem (1795 r.). Polska oficjalnie przestała istnieć na mapach Europy. Do tego dnia świętowano uchwalenie Konstytucji 3 maja. Później celebrowanie tego święta było zakazane we wszystkich zaborach.

W dwudziestoleciu międzywojennym, kiedy Polska po 123 latach odzyskała niepodległość, wznowiono święto Konstytucji 3 maja. Podczas okupacji hitlerowskiej po raz kolejny Polacy nie mogli świętować w tym dniu, a dopiero od roku1989 do kalendarium świąt narodowych powrócił 3 maja.

Konstytucja przetrwała tylko czternaście miesięcy. Jej przeciwnikami byli wszyscy przedstawiciele warstwy magnackiej, któraz dnia na dzień straciła szansę do bogacenia się czy przekupowania posłów. W 1792 rokuw Petersburgu zawiązała się konfederacja targowicka.

Kalendarium

1791 - uchwalenie przez Sejm Wielki Konstytucji 3 maja1792 - obchody pierwszej rocznicy, ceremonia wmurowania kamienia węgielnego pod Świątynię Opatrzności Bożej w Warszawie jako wyraz dziękczynienia za uchwalenie Ustawy Rządowej1891 - obchody stulecia uchwalenia Konstytucji 3 maja w trzech zaborach i w ośrodkach emigracyjnych1907 - odezwa Henryka Sienkiewicza na rzecz zbiórki funduszy na polską oświatę1916 - wielkie manifestacje niepodległościowe w Warszawie i Łodzi1918 - manifestacje przeciwko przekazaniu na mocy traktatów brzeskich Ukrainie Chełmszczyzny i Podlasia1919 - rocznica uchwalenia Konstytucji staje się świętem narodowym1924 - papież Pius XI ustanawia święto Matki Bożej Królowej Polski dla upamiętnienia Konstytucji 3 maja

1946 - manifestacja na rzecz niepodległości i starcia z siłami porządkowymi w Krakowie, studenci manifestujący w Łodzi ostrzelani przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa1951 - zniesienie Święta przez władze1966 - kościelno-patriotyczne obchody milenium chrztu Polski na Jasnej Górze z głównymi uroczystościami Konstytucji 3 maja1980 - odrodzenie tradycji niezależnego świętowania Konstytucji 3 maja, demonstracja w Gdańsku1982 - manifestacja patriotyczna w Warszawie przeciwko stanowi wojennemu rozproszona przez milicję1987 - pochód w Krakowie rozbity przez organy bezpieczeństwa1990 - przywrócenie przez sejm narodowego święta Konstytucji 3 maja2021 - 230 rocznica uchwalenia Konstytucji 3 maja

Kalendarium

Po odzyskaniu niepodległości uroczyste obchody organizowały władze państwowe i samorządowe. Brali w nich udział m.in. wojskowi, duchownii członkowie stowarzyszeń. Jednocześnie stosunek do święta podzielił partie polityczne. Wobec odrzucenia przez sejm wniosku socjalistów o wprowadzenie dnia wolnego podczas tradycyjnego święta robotniczego 1 maja, odmawiali oni uznawania święta narodowego. Tuż przed wybuchem II wojny światowej trzeciomajowe obchody były z kolei okazją do zamanifestowania ofiarności społeczeństwa na rzecz siły zbrojnej państwa.

Z historii...

RzeczpospolitaPaństwo Korony oraz Wielkiego Księstwa Litewskiego było osłabione wewnętrznie. Uprzywilejowanie szlachty nie dawało możliwości manewru politycznegoi przeprowadzenia reform przez królów. Zdecydowana większość posiadaczy ziemskich była również przeciwko uchwałom zmniejszających ich władzę i przywileje. Rzeczpospolita była również wyczerpana częstymi wojnami toczonymi w przeszłości, przez m.in. wojnyze Szwecją, wojny z Rosją czy wojny z Turcją.

Kontekst historyczny

RosjaOd czasówSejmu Niemego(1717 r.) realną władzę nad królestwem obejmowało carstwo rosyjskie. CarycaKatarzyna II, wiedząc o uległości Stanisława Poniatowskiego, nie pozwalała zreformować Rzeczpospolitej. Polakom udało się przeforsować ustawę w czasie, gdy w 1787 r. wojska tureckie przeprowadziły inwazję na Rosję, chcąc odzyskać tereny utracone w 1774 r. W końcu lat 80 - tych powołano Sejm Wielkii w trzecim roku obradpodpisano konstytucję (1791 r.). W tym samym czasieu wschodniego sąsiada do wojny przyłączyła się również Szwecja. Rosyjskie wojska były zbyt zajęte konfliktem, by interweniować w Polsce. Katarzyna II brała pod uwagę, że zwiększona przez sejm polska armia pomoże jej w walce przeciwko Turkom i Szwedom. Jednak w ostatniej chwili się z tego wycofała, gdyż Rosja uzyskiwała przewagę na polu bitewnym. Większość reform i podpisana konstytucja zostały już uchwalone. Rok po tych wydarzeniach, w styczniu 1792 r., podpisano korzystny dla Rosji pokój.Od tego roku celem Katarzyny II stało się obalenie reform Konstytucji 3 maja.

Kontekst historyczny

Sprawdź się!

start

Koniec