Want to make creations as awesome as this one?

No description

Transcript

Wielkanocne zwyczaje

opracowanie: Monika Walkowiak

Start

SPIS ZWYCZAJÓW I TRADYCJI WIELKANOCNYCH

opracowanie:Monika Walkowiak

palmy

ŚWIĘCONKA

żUR I ŚLEDŹ

siuda baba

Kurek dyngusowy

wielkie grzechotanie

lany poniedziałek

DZIADY ŚMIGUSTNE

SZUKANIE ZAJĄCZKA

ŚNIADANIE WIELKANOCNE

zdobienie jaj

łamigłówka

Święcenie palm

Wielki Tydzień zaczyna się Niedzielą Palmową. Kiedyś nazywano ją kwietną lub wierzbną.Palemki – rózgi wierzbowe, gałązki bukszpanu, malin, porzeczek – zdobiono kwiatkami, mchem, ziołami, kolorowymi piórkami. Po poświęceniu palemki, biło się nią lekko domowników, by zapewnić im szczęście na cały rok. Połknięcie jednej poświęconej bazi wróżyło zdrowie i bogactwo. Zatknięte za obraz lub włożone do wazonów palmy, chroniły mieszkanie przed nieszczęściem i złośliwością sąsiadów.

Największe palmy wielkanocne można zobaczyć w kurpiowskiej wsiŁyse.Kolorowe, zdobione wstążkami, mogą mieć ponad 10 m długości.

Wielkie grzechotanie

Topienie żuru i wieszanie śledzia

Ostatnie dwa dni postu były wielkim przygotowaniem do Świąt Wielkanocnych.W te dni robiono „pogrzeb żuru” – potrawy spożywanej przez cały post.Kiedy zbliżał się czas radości i zabawy, gary z żuru wylewano na ziemię.

Kolejnym symbolem wielkiego postu był śledź.Z wielką radością „wieszano” go, czyli przybijano rybę do drzewa.W ten sposób karano śledzia za to,że przez sześć niedziel „wyganiał” z jadłospisu mięso.

Święcenie pokarmów

zadanie

Wielka Sobota to dzień radosnego oczekiwania i święcenia pokarmów w koszyczku. Nie może w nim zabraknąć baranka, mięsa i wędlin. Święci się też chrzan, masło i jajka – symbol narodzenia. Święconkę je się następnego dnia, po rezurekcji. Tego dnia święci też wodę.

WIELKA NIEDZIE.

Niedziela Wielkanocna

W Wielką Niedzielę poranny huk petard i dźwięk dzwonów miał obudzić śpiących w Tatrach rycerzy, poruszyć zatwardziałe serca skąpców i złośliwych sąsiadów. Po rezurekcji zasiadano do świątecznego śniadania. Najpierw dzielono się jajkiem. Na stole nie mogło zabraknąć baby wielkanocnej i dziada – czyli mazurka.

Szukanie zajączka

Po zakończeniu śniadania przychodzi czas na wspólną zabawę zwaną szukaniem zajączka, czyli małej niespodzianki dla każdego.

Dziady śmigustne

Zwyczaj ten występuje na terenie południowej Małopolski i związany jest ze wsią Dobra koło Limanowej. W nocy z niedzieli na poniedziałek pojawiają się owinięte w słomę maszkary. Twarze ukryte mają za futrzanymi maskami z wycięciami na oczy i nos. Nie odzywają się, wydają tylko pomruki i trąbią na blaszanym rożku. Gestykulując, proszą o datki, polewając przy tym wodą.

Lany poniedziałek

Śmigus-dyngus, święto lejka – to zwyczaj wszystkim znany. Oblewać można było wszystkich i wszędzie. Zmoczone tego dnia panny miały większe szanse na zamążpójście. A jeśli któraś się obraziła – to nieprędko znalazła męża. Wykupić się można było od oblewania pisanką – stąd każda panna starała się, by jej kraszanka była najpiękniejsza. Chłopak, wręczając tego dnia pannie pisankę, dawał jej do zrozumienia, że mu się podoba.

Kurek dyngusowy

W Poniedziałek wielkanocny młodzieńcy wozili po wsi koguta (kurka) na dwukołowym wózku. Kogut piał głośno, a efekt ten uzyskiwano dzięki temu, że wcześniej karmiony był ziarnem namoczonym w spirytusie. Z czasem żywego ptaka zastąpiono sztucznym: ulepionym z gliny, pieczonym z ciasta, wycinanym z deski. Tradycyjnie wózek dyngusowy malowano na czerwono i zdobiono suszonymi źdźbłami zbóż, traw i kwiatów oraz kolorowymi wstążkami. Prowadzący go rozśpiewani kawalerowie zbierali po domach datki.

Siuda baba

Zwyczaj ten zachował się jedynie w okolicach Krakowa. Siuda Baba to mężczyzna przebrany za usmoloną, niechlujną kobietę w podartym ubraniu. Nosi duży krzyż w dłoni, na szyi sznury korali z kasztanów lub ziemniaków, na plecach duży kosz owinięty płachtą, a w ręce bat unurzany w sadzy. Chodzi od domu do domu w towarzystwie drugiego mężczyzny przebranego za dziada, zbierając datki. Nagabują przechodniów, czerniąc im twarze sadzą i oblewając wodą z sikawek.

Zdobienie jaj

Jedną z najbardziej znanych tradycji wielkanocnych jest zdobienie jaj.Ozdób swoją pisankę.

Wielkanocna łamigłówka

Autorzy i źródła fotografii:Jacek BabielRoman Kijanka http://chris29.blox.pl/2012/04/Niedzielenie-piszanie-o-niedzieli-palmowej.htmlhttp://wiadomosci.ox.pl/wiadomosc,8044,ostatni-taki-judosz.htmlhttp://pl.kielbasa.wikia.com/wiki/%C5%9Awi%C4%99conkaHP_Photo photoxpress.comFot. Archiwum własne Wózek dyngusowy - Muzeum Etnograficzne w Warszawie http://pl.wikipedia.org/wiki/Dziady_%C5%9Bmigustneźródła informacji:http://www.asksa.republika.pl/wielkanoc.htm#ZWYCZAJEhttp://pl.wikipedia.org/wiki/Kurek_dyngusowyhttp://pl.wikipedia.org/wiki/Dziady_%C5%9Bmigustnehttp://pl.wikipedia.org/wiki/Siuda_Baba