Want to make creations as awesome as this one?

No description

Transcript

o różnicach i podobieństwach w obchodzeniu tego święta

Wielkanocne tradycje

SPIS TREŚCI:

POLSKA

GRECJA

HISZPANIA

NORWEGIA

WŁOCHY

FINLANDIA

HOLANDIA

CZECHY

Wielka Brytania

Wielkanoc to święto ruchome i wypada zawsze między 22 marca a 25 kwietnia.Termin Wielkanocy jest ruchomy, ponieważ związany jest z fazami księżyca.Wielkanoc przypada w pierwszą niedzielę po pierwszej wiosennej pełni księżyca.

Fazy księżyca w 2021

Może zdarzyć się tak, że księżycowa pełnia wypadnie w niedzielę, a wtedy Wielkanoc obchodzona jest po prostu w następną niedzielę.

Tak wyliczona data Wielkiej Nocy stanowi podstawę do wyznaczenia innych ruchomych świąt.

Pozostałe ruchome święta:Tłusty CzwartekOstatnia sobota karnawału i OstatkiŚroda PopielcowaNiedziela PalmowaWielki Czwartek, Wielki Piątek i Wielka SobotaPoniedziałek WielkanocnyŚwięto Bożego MiłosierdziaWniebowstąpienieZielone ŚwiątkiBoże Ciało

1.POLSKA

Dla Polaków Wielkanoc to najważniejsze święto w roku, związane jest ze zmartwychwstaniem Jezusa Chrystusa. Celebracja tego dnia rozpoczyna się już siedem dni wcześniej w Niedzielę Palmową, a okres ten nazywany jest Wielkim Tygodniem.

1.1.Wielki Tydzień:

Niedziela PalmowaWielki CzwartekWielka PiątekWielka SobotaNiedziela WielkanocnaWielkanocny Poniedziałek \ Śmingus-dyngus

W Niedzielę Palmową należy udać się do kościoła w celu poświęcenia tzw. palemki. Są one wykonane z gałązek wierzby, ozdobionych bukszpanem i kwiatami.

Pogańskie święto, symbolizujące budzenie się przyrody do życia oraz oczyszczenie z zimowego brudu.Śmingus-dyngus, polega na wzajemnym oblewaniu się wodą. Dawniej obowiązywało także uderzanie się wierzbowymi gałązkami (tzw. śmingus). Aby uniknąć śmingusa, można było wykupić się pisankami, słodyczami lub pieniędzmi. To właśnie jest tzw. dyngus.Przepowiednia mówi, że im mocniej oblana panna, tym większe szanse na szybkie zamążpójście.

W Wielki Czwartek zaczyna się Triduum Paschalne. Z ołtarza znikają wszelkie przedmioty, a dzwony milkną aż do czasu zmartwychwstania.

W Wielki Piątek odbywają się Drogi Krzyżowe, podczas których składa się ciało Chrystusa do grobu. Tego dnia obowiązuje ścisły post.

W Wielką Sobotę święcone są świąteczne pokarmy.Ozdobione bukszpanem koszyki powinny zawierać:baranka - symbol zwycięstwa życia nad śmiercią i dobra nad złemjajka - symbol rodzącego się życiachleb - symbol ciała Chrystusa, dobrobytu i pomyślnościchrzan - nasi dziadkowie wierzyli, że chrzan z koszyczka wielkanocnego doda im sił aż do następnej Wielkanocy.sól -symbolizuje prawdę i strzeże dom przed złem. Wysypana przed progiem chroniła rodzinę przed diabłemwędlina– dla naszych dziadków była symbolem dostatku i… zdrowiababkę - tak jak jej ciasto rośnie na drożdżach, tak samo rośnie nasza wiara, nadzieja i miłośćbukszpan – jest wiecznie zielony, dlatego oznacza nadzieję na życie po śmierci.

Wielka Niedziela rozpoczyna się od uroczystej mszy.Później cała rodzina zasiada przy stole i spożywa świąteczne śniadanie, które rozpoczyna się składaniem życzeń i dzieleniem się poświęconym jajkiem.

Pogrzeb żuru i śledziaPrzywołówkiWieszanie JudaszaWalatka i turlankiSiuda BabaEmaus, czyli odpust

1.2.Dawne zwyczaje wielkanocne

Dawniej 40-dniowy post polegał nie tylko na rezygnacji z mięsa, lecz także wielu innych produktów, takich jak nabiał czy cukier. Jedzono przeważniepostny żur i śledzia, którego po tygodniach postu wszyscy mieli dosyć.Jednym ze zwyczajów związanych z przyjściem Wielkanocy był symboliczny pogrzeb żuru i śledzia - postny żur zakopywano w ziemi, a śledzia wieszano na drzewie. Od tej chwili można było przystąpić do szykowania prawdziwych, tłustych i słodkich przysmaków.

Ten dawny wielkanocny zwyczaj, w przeciwieństwie do topienia Marzanny, ma korzenie chrześcijańskie, choć wygląda podobnie jak wiosenne rozprawianie się z kukłą.Kukłę Judasza wykonaną ze słomy i ubraną w łachmanywieszano na wieży kościelnej, a następnie na słupie lub na drzewie i wymierzano jej sprawiedliwość. Kukłę Judasza, który wydał Jezusa na śmierć wleczono po wsi, okładano kijami, a następnie palono.

Walatka polegała na stukaniu się pisankami - wygrywała ta osoba, której jajko pozostało nienaruszone.Turlanki to toczenie pisanek po trawie (np. po łące o sporym nachyleniu). Zwyczaj ten miał przynieść urodzaj

Siuda Baba - kapłanka ognia .Zazwyczaj to mężczyzna przebiera się za Siudą Babę, smaruje sobie twarz węglem i wychodzi na spotkanie młodych panien.Jej wizyta to dobra wróżba na cały przyszły rok, a usmolenie twarzy pannie zwiastuje jej szybkie zamążpójście.

Dziś odbywa się coraz rzadziej, za to dawniej w Poniedziałek Wielkanocny kiermasze i odpusty odbywały się w wielu miastach. Emaus to nazwa biblijnego miasta, do którego podróżował Jezus, stąd też pochodzi nazwa odpustu.

Zwyczaj ten zapoczątkowany w pierwszej połowie XIX wieku polegał na tym, że chłopcy wspinali się na podwyższenie (np. na dach) i wygłaszali wiersze na temat miejscowych panien.

2.Hiszpania

Wielkanoc w Hiszpanii jest najważniejszym świętem w roku. W całym kraju odbywają się procesje.Procesje rozpoczynają się w Niedzielę Palmową (Domingo de Ramos),gdzie jako pierwszy wyrusza tron z Jezusem na osiołku, z kolei w Wielką Niedziele ostatni przedstawia Jezusa Zmartwychwstałego, który przemierza centrum miasta

Żródło:https://erasmusu.com/pl/erasmus-kartagena/erasmus-zdjecia/semana-santa-de-cartagena-capirotes-frente-a-la-casa-pedreno-74025

Źródło:https://erasmusu.com/pl/erasmus-kartagena/erasmus-zdjecia/semana-santa-de-cartagena-el-encuentro-74026

W Wielki Czwartek w średniowiecznym mieście Verges w Hiszpanii odbywa siętradycyjny „dansa de la mort”czyli „taniec śmierci”. Ludzieubierają się w kostiumy szkieletówi paradują ulicami. Taniec rozpoczyna się o północy i trwa przez trzy godziny

3.Włochy

Włosi z natury są bardzo rodzinni, każde święta świętują w gronie najbliższych. Najważniejszy dla Włochów jest świąteczny, wielkanocny obiad. Ich świąteczny stół jest pełen najbardziej wykwintnych dań, szczególnie z jagnięciny i baraniny. Symbolem świąt, tak samo jak w Polsce jest baranek, symbolizujący Jezusa.

„Scoppio del Carro”, czyli „wybuch wozu”, to ciekawa tradycja wielkanocna we włoskiej Florencji. W czasie Świąt organizowany jest pochód, w którym uczestniczą wszyscy mieszkańcy Florencji. Za ludźmi przebranymi w średniowieczne stroje toczy się wielki wóz, wypełniony fajerwerkami. Odpalenie fajerwerków nastepuje w samo południe.

3.1.Florencja

Żródło:https://www.lungarnovespucci50.com/en/florentine-people-and-their-will-to-oil-the-hopes-rope/

Public Domain, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=452315

Na filmie możemy zobaczyć tradycyjny „Wybuch wózka”, który odbył się w 2018 roku.

4.Grecja

Okres Wielkanocy to najważniejsze święto w ciągu roku. Rozpoczyna się w przeddzień Niedzieli Palmowej – Sobotą Łazarza. W tym dniu dzieci przebrane za kolędników odwiedzają domy, otrzymując jajka i drobne datki. Po mszy świętej w Niedzielę Palmową, wierni gromadzą się i obdarowują zielonymi krzyżami wykonanymi z gałązek palmowych. Będą one stanowiły ozdobę domowych ołtarzyków przez cały następny rok.

Wielki Wtorek piecze się świąteczne ciasteczka „kolourakia”

W sobotę całe rodziny malują jajka na czerwono

Czwartek jest dniem postnym, podczas którego jeść można tylko, warzywa, oliwki i chleb.

Wielka Niedziela jest czasem świętowania. Całe rodziny zasiadają do uroczystego posiłku i spożywają potrawy specjanie przygotowane na ten czas. Świątecznym biesiadom towarzyszą tańce i śpiewy.Specjalnością kuchni wielkanocnej jest baranina z rożna przygotowana z ryżem i warzywami.

5.Holandia

Podczas świąt Wielkiej Nocy sklepy są otwarte i dla Holendrów to czas przede wszystkim na zakupy. Przy wielkanocnym stole Holendrzy stukają się ugotowanymi jajkami. W tej zabawie wygrywa osoba, której skorupka jajek zostanie bez pęknięć najdłużej.W Holandii nie obchodzi się Lanego Poniedziałku.

W Holandii podczas Wielkanocy wśród domowników rozdawane są prezenty.

Domy Holendrów ozdabiane są kwiatami: tulipanami, hiacyntami, a także żonkilami.

6.Wielka Brytania

Świętowanie na Wyspach Brytyjskich zaczyna się w piątek, czyli Good Friday i trwa do Wielkanocnego Poniedziałku – Easter Monday.Piątek i poniedziałek są dniami wolnymi od pracy.W Wielką Sobotę odbywają się uliczne festyny.Na Wielkanoc w Anglii nie maluje się jajek, za to kupuje czekoladowe, nie ma też lanego poniedziałku.

W niedzielny poranek dzieci szukają czekoladowych jajek i zajączków.

Najpopularniejsze potrawy wielkanocne w Wielkiej Brytanii to:słodkie bułki (hot cross buns),gotowane jajka,pieczone jagnię,Simnel Cake (ciasto migdałowo-owocowe),Easter Pudding,wielkanocne herbatniki.

Tak samo jak w Ameryce, tak na wyspach, do tradycji należązawody w turlaniu jajek czyli Egg Rolling

Królowa Wielkiej Brytanii wręcza monety, specjalnie wybite na tę okazję, ludziom szczególnie zasłużonym dla społeczeństwa, rozdając jednocześnie białe i czerwone portfele. Liczba wyróżnionych osób zależy od aktualnego wieku monarchy.

Dzieci chodzą od domu do domu, prosząc o czekoladowe jajka. W podziękowaniu śpiewają piosenkę, której słowa obiecują, że dzieci nie pojawią się w tym domu aż do... kolejnej Wielkanocy.

7.Norwegia

Wielkanoc jest dla wielu Norwegów świętem o wiele ważniejszym niż Boże Narodzenie. Okres trwający od Niedzieli Palmowej do pierwszego dnia świąt nazywany jest w Norwegii cichym tygodniem (Den stille uke)

W Niedzielę Wielkanocną Norwegowie zasiadają razem ze swoimi rodzinami do śniadania. Tak jak w Polsce, na świątecznych stołach królują jajka.

Święta nie wiążą się ze Zmartwychwstaniem Chrystusa ale raczej chodzi o ferie. Świąteczna wycieczka (Påsketur) dla większości Norwegów to wyjazd w góry, gdzie można zastać ostatni śnieg.

Święta Wielkiej Nocy Norwegom kojarzą się z… kryminałami (Påskekrim). W tym czasie pojawia się mnóstwo książek o tej tematyce, a w telewizji nadaje się bardzo dużo filmów i seriali kryminalnych .

Wielka Sobota to dzień, w którym dzieci mogą jeść do woli słodycze, tradycyjnie więc szukają w ogródkach czekoladowch jajek (Påskeegg) ukrytych tam przez wielkanocnego zająca (Påskehare).

W Wielki Piątek w wielu miejscowościach organizowane są drogi krzyżowe..

8.Czechy

W Czechach tylko jeden dzień w tygodniu wielkanocnym nosi miano wielkiego, "Wielki Piątek". Pozostałe dni określane są kolorami i tak środa jest czarna, zielony czwartek i biała sobota. W Niedzielę Palmową Czesi święcą bazie nazywając ten dzień niedzielą kwiatową.

Popularną tradycją jest organizowanie w wielkim tygodniu świątecznych jarmarków. Kupić można wtedy drewniane figurki, pisanki, cukierki oraz "pomlazkę", czyli rózgę splecioną z wierzbowych gałązek .Tymi rózgami w Poniedziałek Wielkanocny chłopcy smagają dziewczyny, w zamian otrzymując pisanki lub słodycze

Do tradycyjnych czeskich potraw należą "judasze" – ciasteczka z mąki pszennej, podawane z miodem.

9.Finladnia

Świętowanie zaczyna się w Niedzielę Palmową. Dzieci poprzebierane za czarownice wędrują od drzwi do drzwi. Każdemu napotkanemu recytują wierszyk w zamian oczekując słodyczy lub pieniędzy. Ten podobny do Halloween zwyczaj pochodzi jeszcze z czasów pogańskich.

W Wielki Piątek nie wolno rozpalać ognia, zamiatać podłogi i odwiedzać znajomych. .

W Wielką Sobotę rozpalane są tzw. Pääsiäiskokko, czyli wielkie ogniska, które odpędzają złe czarownice niepokojące ludzi oraz zwierzęta w okresie od Wielkiego Piątku do Wielkanocy.

Do ważniejszych tradycji w Finlandii należy wyhodowanie własnej rzeżuchy i ozdobienie jej pisankami oraz jajkami z czekolady.

Niedziela i Poniedziałek Wielkanocny to czas wielkiego przebudzenia i radości, wzajemnych odwiedzin i hucznego świętowania.

Dziękuję za uwagę!

Autor: Krystyna Górska