Want to make creations as awesome as this one?

No description

Transcript

porozumieniebezPRzemocy (PBP)

Nonviolent Communication (NVC)

przygotowała: Magdalena Głowinkowska

opracowanie graficzne: Anna Kolasińska

Twórcą metody „Porozumienia Bez Przemocy” (Nonviolent Communication/NVC) jest Marshall Rosenberg - amerykański psycholog i mediator. NVC to metoda głębokiej komunikacji opartej na empatii i autentyczności. Sprzyja budowaniu relacji społecznych opartych na szacunku i zrozumieniu i zapobiega przemocy słownej.

Stosowanie „Porozumienia Bez Przemocy” sprawdza się w:

sytuacjach konfliktowych,w momentach stosowania krytyki, osądów, zarzutów czy odmowy,rozmowie z osobą, która przeżywa silne emocje,w czasie przeżywania silnych emocji osobiście,kiedy chcemy wyrazić silne emocje nie raniąc innych.

NVC to przede wszystkim umiejętność nawiązywania empatycznego kontaktu z innymi oraz z samym sobą poprzez:

rozpoznawanie i wyrażanie swoich uczuć i potrzeb, rozpoznawanie i wyrażanie uczuć i potrzeb rozmówcy.

„Porozumienie Bez Przemocy” uczy również wyrażania wdzięczności – sobie i innym, co przyczynia się do budowania otwartych i życzliwych relacji i wzmacnia poczucie szczęścia.

Metoda ta wprowadzana jest coraz częściej do przedszkoli i szkół, ale również do biznesu. Sprawdza się zarówno w relacjach rodzinnych, jak i zawodowych.

Sednem tzw. języka serca (jak NVC nazywa sam autor) jest:

bycie w zgodzie ze swoimi potrzebami, umiejętność zadbania o swoje potrzeby i ich wyrażanie,umiejętność wsłuchania się w potrzeby innych osób, czyli empatia.

Empatia to sposób towarzyszenia, pełnej skupienia obecności oraz słuchania drugiej osoby, aby za jej słowami (niezależnie od treści) odnajdywać jej uczucia i stojące za nimi potrzeby.

W relacji, w której przynajmniej jedna osoba używa komunikacji empatycznej istnieje znacznie większa szansa na to, że obie strony dojdą do porozumienia, nie rezygnując z własnych potrzeb.

czyli jak mówić o tym, co jest dla mnie ważne?

Komunikacja empatyczna,

Dwa pytania – sedno NVC Cztery kroki – jedno z narzędzi NVC

Sednem Porozumienia bez Przemocy są dwa pytania:

Co jest w nas żywe? Co jest we mnie / w Tobie żywe? Co możemy zrobić aby życie (moje/Twoje/nasze) było wspanialsze?

Aby umieć wyrazić to, co w nas żywe, warto umieć rozpoznać:

Jakie działania wspierają w nas życie? Jakie działania – wręcz przeciwnie – temu życiu nie służą?

4 kroki do komunikacji bez przemocy

1 krok OBSERWACJA

OBSERWACJA - Oddziel obserwację od interpretacjiOpisz obiektywnie i konkretnie sytuację tak, jakby widziała to kamera.Co obserwuję (widzę, słyszę, pamiętam, wyobrażam sobie, wolne od moich ocen), a co nie przyczynia się do mojego dobra: „Kiedy widzę, słyszę, …”

2 krok UCZUCIA

UCZUCIA -Oddziel uczucia od myśliJak się czuję (emocje lub odczucia, ale nie myśli) w związku z tym, co obserwuję:„Czuję ... s m u t e k..."Unikaj tzw. myśli w kształcie uczuć, czyli np. czuję się zlekceważony, czuję się nieszanowany... - uczucia rzekome.Przeżyj swoje uczucia w pełni. Nie odcinaj się od nich. Uczucia przemijają, kiedy pozwolimy im przez nas przepłynąć, a nasilają się, kiedy próbujemy je tłumić.

3 krok POTRZEBY

Poszukaj potrzeby, która jest dla ciebie ważnaCzego potrzebuję lub co cenię, co jest dla mnie ważne (nie preferencje ani konkretne działania), co wywołuje we mnie uczucia:„… ponieważ potrzebuję/cenię…”U źródeł naszych uczuć leżą właśnie nasze potrzeby, nie czyjeś zachowanie. Zachowanie może być jedynie katalizatorem tych potrzeb. Zależy to właśnie od potrzeb, jakie mamy w danym momencie. Nie oceniaj swoich potrzeb. Poczuj ich piękno i moc.

4 krok PROŚBA/ŻYCZENIE

PROŚBA/ ŻYCZENIE Prośba do siebie lubinnychJasno sformułowana prośba o to, co wzbogaci moje życie – bez stawiania żądań. Do kogo?Kiedy?Gdzie?Jak?Po czym poznasz, że została spełniona? Zadbaj o to, żeby skuteczność Twojej prośby można było sprawdzić tu i teraz. Konkretne działanie, które chciał(a)bym, by podjęto: „Czy możesz…?” Zamiast mówić, czego nie chcesz, powiedz, czego chcesz.P r z y k ł a d y:Życzenie: „Obiecaj mi, że na świadectwie będziesz miał lepsze stopnie z matematyki”.Prośba: „Chciałbym teraz z Tobą porozmawiać o tym, jak mógłbym Ci pomóc poprawić oceny z matematyki. Co Ty na to?”Życzenie: „Miej wgląd na innych!”Prośba: „Czy możesz zapukać, zanim wejdziesz do pokoju? OK?”Wymyśl kilka strategii na zaspokojenie swoich ważnych potrzeb. Otwórz się na różne rozwiązania. Jest nieskończona liczba strategii na zaspokojenie twoich potrzeb. Nie przywiązuj się tylko do jednej.

P O T R Z E B Y

Co warto wiedzieć o potrzebach?

Wszyscy ludzie mają te same potrzeby, ale zaspokajają je różnymi strategiami.Każde działanie, każda wypowiedź jest próbą zaspokojenia jakiejś potrzeby.Potrzeby są uniwersalne, zmieniają się chwila po chwili.

Potrzeby wszystkich są ważne.Uczucia informują o zaspokojonych i niezaspokojonych potrzebach.Ludzie chętniej robią coś dla dobra innych, jeśli mają wybór.Każda krytyka, czy agresywne zachowanie, jest wyrazem niezaspokojonych potrzeb.Ludzie nie działają przeciwko innym, ale dla dobra swoich potrzeb

Równowagi

NiezależnościIntegralnościTroskiPrzynależnościKontaktuHarmoniiRozwojuSpokojuEmpatii

LISTA POTRZEB

Autentyczności

Wyzwania; Uczenia się; KompetencjiKreatywnościSamorozwoju / wzrostuAutoekspresji, wyrażania własnego "ja"Poczucia własnej wartościSamoakceptacjiSzacunku dla siebieOsiagnięć; PrywatnościPoczucia sprawczości i wpływu na swoje życie

Połączenia

JasnościSpokojuMilościLekkościWspólnotyZaufaniaPrzestrzeniStabilnościSensu

Kiedy wyjdziesz z ocen i oskarżeń, przeżyjesz swoje emocje i będziesz mieć jasność, na czym Ci zależy, poczujesz większą moc do nawiązania dialogu z drugą osobą.

WYRAŹ SIEBIE

Poczuj różnicę pomiędzy tymi dwoma komunikatami:

„Kiedy na spotkaniu 3 razy mi przerwałeś, byłem zły, bo zależy mi na przestrzeni dla każdego z nas. Co Ty na to, żebyśmy porozmawiali teraz, jak mogłaby wyglądać taka prezentacja, w której każdy z nas ma tyle samo czasu?”

„Na spotkaniu byłeś taki dominujący, że nie mogłem przez ciebie nic powiedzieć! To jest brak szacunku!”

Czy taki komunikat wywołuje chęć wysłuchania tej osoby? Czy może wywołuje odruch tłumaczenia się lub przerzucenia na nią winy? Jeśli widzisz, że oddala cię to od porozumienia, spróbuj inaczej:

W tym przykładzie bierzesz odpowiedzialność za swoje uczucia, nie obwiniając rozmówcy. Jest większa szansa na to, że nasz wspólnik nas usłyszy, bo przecież też ma potrzebę przestrzeni.

TITLE HERE

Uczucia i potrzeby mamy wszyscy te same.

BRAK SZACUNKU

ODPOWIEDZIALNOŚĆ!

ZASTANÓW SIĘ!

Zauważ!

ten komunikat składa się właśnie z czterech kroków, czyli:

Prośba

Uczucie

Potrzeba

Obserwacja

ANALIZA

Takimi słowami możesz rozpocząć dialog i pamiętaj, że nie chodzi tu o przeforsowanie swojej racji, lecz o nawiązanie porozumienia, z otwartością również na potrzeby drugiej strony. Za zachowaniem naszego wspólnika też mogły stać ważne potrzeby, które warto usłyszeć i dopiero wtedy poszukać strategii na zaspokojenie potrzeb obu stron.

Kiedy na spotkaniu 3 razy mi przerwałeś…

bo zależy mi na przestrzeni dla każdego z nas

byłem zły

Co Ty na to, żebyśmy porozmawiali teraz, jak mogłaby wyglądać taka prezentacja, w której każdy z nas ma tyle samo czasu?

USŁYSZ ROZMÓWCĘ

Wyobraźmy sobie, że nasz rozmówca nam odpowie:„Wiesz, musiałem Ci przerwać, bo zacząłeś podawać dane, które są już nieaktualne.”Wtedy z pomocą przychodzi empatia, czyli próba odgadnięcia, jak się czuje i czego potrzebuje nasz rozmówca. Możemy zacząć tak:„- Aha, czyli kiedy podałem te dane, to się przestraszyłeś się, bo zależało ci na wiarygodności w oczach naszych klientów?- Tak, zapomniałem Ci powiedzieć o tych zmianach. Za mało mieliśmy czasu przed tą prezentacją..” – może odpowiedzieć nasz wspólnik.I dialog trwa..

POSZUKAJ STRATEGII

Dopiero kiedy usłyszymy siebie wzajemnie, możemy poszukać sposobu na zaspokojenie potrzeb obu stron: np. przygotowujemy się wcześniej do prezentacji i ustalamy podział, co kto mówi.Czasami nie potrafimy od razu znaleźć satysfakcjonującej obie strony strategii – wymaga to czasu. Ale najważniejsze jest że to, że budujemy relację opartą na szacunku.

DIALOG

Żyrafa ma największe serce ze wszystkich zwierząt. I jako jedyna potrafi nawiązać porozumienie z szakalem. Często słyszymy wokół siebie język szakala, a nawet sami go stosujemy. Czas na poznanie języka żyrafy i szakala. Nie są to etykiety dla ludzkich zachowań (im bowiem Porozumienie bez Przemocy się wymyka), a jedynie sposoby na komunikowania się. Kiedy więc czytacie o szakalu lub żyrafie, to pamiętajcie proszę, że nie ludzi określam w ten sposób, a jedynie to, w jaki sposób się komunikują . Sposób jaki wybierają, by być w relacji z sobą, drugim i światem.

ŻYRAFA I SZAKAL

sZAKAL

Szakal to „drapieżnik”, który żyje po to, by mieć rację. Jego język obfituje w oceny, krytykę, porównania, analizy. To „Wujek Dobra Rada”, który sypie z rękawa rozwiązaniami, bo przecież przeczytał stos książek, słuchał wykładów wielkich (i małych) tego świata, ma za sobą terapię…Szakala łatwo rozpoznać, bo w czasie rozmowy posługuje się etykietami (jesteś dzieckiem, więc nie masz nic do powiedzenia), stereotypami (kobiety nie są dobrymi przywódcami, bo kierują się emocjami), uogólnieniami (wy, mężczyźni, tak macie).

Straszy karami (jeśli dostaniesz z testu jedynkę, nie wyjdziesz przez cały weekend z domu) lub kusi nagrodami (jeśli zjesz obiad, dostaniesz cukierka). Szakal oczekuje, że inni spełnią jego żądania. Inni są po to, by zaspokajać jego potrzeby. Jeśli tak się nie dzieje, szakal kąsa, gryzie, drapie… i już jesteśmy w środku konfliktu.

Językszakala porównywany jest do języka królów, którzy decydują o życiu i śmierci. W swoim życiu spotkałam wielu ludzi, którzy chcieli dominować, kontrolować, pouczać. Musisz…, powinieneś…, to twój obowiązek… – oto śpiewka szakala.

ŻYRAFA

Żyrafę Rosenberg zaadoptował, ponieważ to roślinożerny ssak o ogromnym sercu, spoglądający na świat z szerszej perspektywy. Żyrafa posługuje się językiem uczuć i potrzeb. Mówi w liczbie pojedynczej i o sobie. W czasie rozmowy nastawia się na słuchanie drugiego i bycie przez niego usłyszaną. Potrafi dotrzeć do swoich i cudzych potrzeb, zarówno tych zaspokojonych, jak i niezaspokojonych. Żyrafa wyraża siebie jasno i szczerze. Mówi „nie”, kiedy myśli „nie” (czyż nasze dzieci nie są naturalnymi żyrafami?). Odnosi się z szacunkiem i empatią do drugiego. Żyrafa żyje, by wzbogacać życie, swoje i innych. By dawać z serca i brać z serca.

Cztery sposoby słuchania

Cztery sposoby słuchania - „cztery pary uszu „Co słyszy szakal? Co słyszy żyrafa?

Domyślacie się z pewnością, że te dwa osobniki mają nie tylko język, ale i uszy. I to po dwie sztuki każde.Szakal, który na co dzień osądza, analizuje i uogólnia, nie ma łatwego życia. To, co dociera do jego uszu, często jest dla niego raniące, bo nie zaspokaja ani jego potrzeby kontaktu, ani wspólnoty (a jak wiadomo człowiek to istota społeczna, a szakal nie jest tu wyjątkiem).Szakal skupia się przede wszystkim na uczuciach, często tych, które Rosenberg nazywa „rzekomymi”, czyli takich, które pochodzą z głowy, a nie z serca. A jak wiadomo owe „rzekome uczucia” zrywają kontakt, więc biedaczek zostaje sam.

Inaczej miewa się Żyrafa, której strategia mówienia i słuchania opiera się na spojrzeniu na drugiego człowieka, a także na siebie, przez pryzmat potrzeb. Nawet jeśli jej potrzeby nie zostają zaspokojone, potrafi podtrzymać relację z drugim.Uszy Szakala odbierają słowa innych jako atak, wyrzut, krytykę, ocenę, osąd itp. Do uszu Żyrafy te same słowa dotrą jako ból, frustracja, bezsilność, czyli jako niezaspokojona potrzeba. Każdy z nas może mieć uszy Szakala i Żyrafy do wewnątrz lub na zewnątrz. Uszy szakala skierowane do wewnątrz - nasz wewnętrzny głos obwiniający. Uszy szakala skierowane na zewnątrz - uwaga na rozmówcy - obwinianie, oskarżenia. Uszy żyrafy skierowane do wewnątrz -"empatia dla siebie". Uszy żyrafy skierowane na zewnątrz -"empatia dla drugiej osoby".

kontra SZAKAL

ŻYRAFA

Każdy człowiek używa obu tych języków – zarówno żyrafa, jak i szakal na co dzień goszczą w naszym sercu.

Czyli – w naszym życiu! Im więcej mamy świadomości i kontaktu ze sobą, tym bardziej możemy wybierać sposób mówienia i myślenia, którego używamy – w stosunku do siebie i do innych ludzi. Marshall B. Rosenberg mówił, że szakal jest żyrafą z „językowym problemem”, lub inaczej – zranioną żyrafą, która w strachu i bólu nie potrafi mwić inaczej w danym momencie.

Ważna jest świadomość, iż w naszej komunikacji istnieją właśnie takie dwie rzeczywistości i nie określamy ich w Porozumieniu bez Przemocy jako dobrą czy złą komunikację, nie wartościujemy tego.

Możemy dokonywać wyboru i szukać sposobu wyrazu, który służy zaspokajaniu naszych potrzeb i budowaniu kontaktu.

D Z I Ę K U J Ę

M.Głowinkowska

Anna Kolasińska