Want to make creations as awesome as this one?

Transcript

Zasady ortograficzne.

Julita Górzyńska-Brenzak

Zasady ortograficzne

W procesie nauczania pisowni reguły ortograficzne odgrywają bardzo ważną rolę. Korzystamy
z nich przede wszystkim w momencie wahania, gdy nie mamy pewności, jak napisać dany wyraz, gdy zawodzi nas pamięć.

Znajomość reguł ortograficznych pozwala zrozumieć, na czym polega błąd i świadomie utrwalić w pamięci właściwy kształt wyrazu.

Jest wiele wyrazów, w których piszemy ó, choć nie wymienia się na o, e lub a.

Jest to ó niewymienne.

Krótka, rózga, kłótnia, córka, zbój, powrósło, ogół, skórka, włókno, włóczka, wróżba, różna, żółw, tchórzliwy, wróbel, próżniak. Oprócz czółna, żółtko, wiórek, wójt, równina, chór przepiórek

Literę ó piszemy w zakończeniach wyrazów: - ówka: główka, klasówka, stołówka, - ówna: cesarzówna, Czubówna, Kossakówna; - ów: w nazwach miejscowości: Kraków, Piastów oraz w zakończeniach form liczby mnogiej większości rzeczowników rodzaju męskiego: butów, chłopców, psów.

wyjątki: skuwka, wsuwka, zasuwka

Pisownia wyrazów z ó

Literę ó piszemy wtedy, gdy w innych formach danego wyrazu lub w wyrazach pokrewnych wymienia się na o, e, a

+ info


Zapamiętaj!

Litera ó nigdy nie występuje na końcu wyrazu.

Tylko kilka słów zaczyna się od ó: ósemka, ósmoklasista, ósmoklasistka, ósmy, ów, ówczesny, ówcześnie, ówdzie.

Pisownia wyrazów z u


Literę u piszemy zawsze:

1

na końcu wyrazów, np.:
albumu, biletu, hałasu, piachu, rabarbaru

oraz na początku większości wyrazów, np.:
ubiór, ucieczka, uczelnia, udo, ugasić, ul, uliczka, umieć, upór, uprzejmość, uważny.






2

w zakończeniach form czasowników, np.:
pracuję, pracujesz, pracuje, pracujemy.

3

w zakończeniach wyrazów:
-un: opiekun, piastun, zwiastun,
-unka: opiekunka, piastunka,
-unek: poczęstunek, podarunek, rysunek,
-uch: leniuch, łakomczuch, paluch,
-uszek: brzuszek, łańcuszek, staruszek,
-utki: cichutki, mięciutki, równiutki,
-usieńki: bielusieńki, króciusieńki,
-uś: dziadziuś, pracuś, tatuś,
-usia: córusia, mamusia, wnusia,
-unia: babunia, ciotunia, lalunia,
-unio: dziadunio, tatunio,
-um: gimnazjum, liceum, muzeum,
-us: dzikus, nerwus, zgrywus.

Czas na ćwiczenia:

Czas na ćwiczenia.

Pisownia wyrazów z rz

Dwuznak rz piszemy wtedy, gdy w innych formach danego wyrazu lub w wyrazach pokrewnych wymienia się na r.

Zapamiętaj!

W wielu wyrazach piszemy rz, choć nie wymienia się na r.

Jest to rz niewymienne.

Rz piszemy zwykle po literach:


P

B

T

D

K

G

J

W

Jakiej litery brakuje?

TAK! ZGADZA SIĘ, TO CH:

ZAPAMIĘTAJ!

W niektórych wyrazach po literach k, p, w wyjątkowo piszemy sz: kształcić, kształt, kształtny, wykształcenie, pszczoła, pszczelarstwo, pszczeli, pszczółka, pszenica, pszeniczny, pszenny, Pszczyna, pierwszy, wszędzie, wszyscy, wszystko.

+ info


Sz piszemy również w formach przymiotników zakończonych na -szy, -sza, -sze,
bez względu na literę poprzedzającą to zakończenie, np.:
grubszy, krótszy, lepszy, większy, najgrubszy, najlepszy, najkrótszy, największy.

Dwuznak rz piszemy w zakończeniach rzeczowników:

1

-mierz:

gazomierz, kątomierz, wodomierz

2

- mistrz:

burmistrz, kapelmistrz, zegarmistrz

3

- arz oraz -erz

kucharz, malarz, piłkarz, rzeźbiarz,

fałszerz, harcerz, pasterz, rycerz

Pisownię wyrazów o zakończeniach: "-arz" i "-erz" zawsze trzeba sprawdzać w słowniku, gdyż w polszczyźnie występują też wyrazy zakończone na "-aż", np.: bandaż, masaż, pejzaż, witraż oraz "-eż", np.: kradzież, młodzież, odzież, papież.

Czas na ćwiczenia:

Pisownia wyrazów z ż


Literę ż piszemy wtedy, gdy w innych formach danego wyrazu lub w wyrazach pokrewnych wymienia się na:

W wielu wyrazach piszemy ż, choć nie wymienia się na żadną z podanych liter, np.: ciężki, pożar, różowy, żaba, żałować.

Zapamiętaj!

Czas na ćwiczenia.

Pisownia wyrazów z h

Literę h piszemy wtedy, gdy w innych formach danego wyrazu lub w wyrazach pokrewnych wymienia się na:

G

Z

Ź

ZAPAMIĘTAJ!

Samo h piszemy rzadko. Dlatego należy zapamiętać wyrazy, w których ono występuje, np.: bohater, hak, huk, hałas, harcerz, herbata.

CZAS NA ĆWICZENIA:

Pisownia wyrazów z ch


Dwuznak ch piszemy, gdy w innych formach danego wyrazu lub w wyrazach pokrewnych wymienia się na sz, np.:

blacha - bo: blaszka, blaszany

mucha - bo: muszka

suchy - bo: suszyć, suszarka

śmiech - bo: śmieszyć, śmieszny

Ch piszemy po literze s, np.: schemat, schodzić, schrupać, wschodni.
Dwuznak ch piszemy:
zawsze na końcu wyrazów, wyjątek: druh
w zakończeniu -ach form rzeczowników w liczbie mnogiej: domach, księgach, oknach,
w zakończeniach form przymiotników i liczebników: dobrych, ładnych, mądrych, drugich.

Czas na ćwiczenia:

Video

ZADANIE DOMOWE

Home

Może Ci się przydać:

Zadanie zrób w zeszycie! Na zdjęcie czekam do piątku 29 maja

Dziękuję!