Want to make creations as awesome as this one?

Transcript

lekcja 2

Poznajemy nowelę Bolesława Prusa.




by Karolina Strógarek

BOLESŁAW PRUS

"KATARYNKA"

świat przedstawiony

MIEJSCE AKCJI: kamienica w Warszawie przy ulicy Miodowej, a w szczególności mieszkanie pana Tomasza oraz mieszkanie niewidomej dziewczynki.

CZAS AKCJI: AKCJA NOWELI ROZGRYWA SIĘ W LATACH 70. XIX WIEKU.

BOHATEROWIE: pan Tomasz, niewidoma dziewczynka i jej matka, kataryniarz, stróż Paweł.

PLAN WYDARZEŃ:



rys. Izabela Karczmarzyk

Stwórz w zeszycie myślograficzną notatkę, możesz wykorzystać schemat umieszczony obok.

Cechy gatunkowe noweli na przykładzie "Katarynki" B. Prusa

BUDOWA NOWELI

OGRANICZONA LICZBA POSTACI

BOHATEROWIE: pan Tomasz, niewidoma dziewczynka i jej matka, kataryniarz, stróż Paweł.

PUNKT KULMINACYJNY

REALISTYCZNE

CZAS I MIEJSCE
WYDARZEŃ

RODZAJ LITERACKI: EPIKA

OBECNOŚĆ NARRATORA TRZECIOOSOBOWEGO, WSZECHWIEDZĄCEGO, OBIEKTYWNEGO

JEDEN WĄTEK

OBECNOŚĆ MOTYWU GŁÓWNEGO - KATARYNKI

EKSPOZYCJA

Spokojne życie pana Tomasza.

ZAWIĄZANIE AKCJI

Wprowadzenie się nowych lokatorek.

PUNKT KULMINACYJNY

Zachwyt niewidomej dziewczynki wizytą kataryniarza.

ROZWIĄZANIE AKCJI

Zmiana poglądów pana Tomasza i pomoc niewidomej dziewczynce.

ROZWÓJ AKCJI

Odkrycie przyczyny nietypowego zachowania dziecka.

MIEJSCE AKCJI:

kamienica w Warszawie przy ulicy Miodowej, a w szczególności mieszkanie pana Tomasza oraz mieszkanie niewidomej dziewczynki.

CZAS AKCJI:

AKCJA NOWELI ROZGRYWA SIĘ W LATACH 70. XIX WIEKU.

Ułóż puzzle,

a następnie wykonaj myślograficzną notatkę dotyczącą cech gatunkowych noweli.

czym jest katarynka

i co symbolizuje?

Katarynka symbolizuje uprzedzenia i niewygody, które pokonujemy, aby otworzyć się na pomoc innym.

Przeczytaj informacje zamieszczone w oczkach.

Informacje o katarynkach pochodzą z zebranych materiałów Barbary Mendyk.

Polska nazwa katarynka pochodzi od laleczki zwanej Katarzynką, obracającej się na dawnych instrumentach w rytm melodii. W Warszawie znajdował się nawet zakład produkujący katarynki, a także sklep z tymi instrumentami. Jej dźwięki słychać było niemalże wszędzie – mówi się nawet, że kataryniarzy było więcej niż ulic w Warszawie.

Wędrowcy z katarynką występowali też na jarmarkach oraz na dziedzińcach kamienic. Często występom towarzyszyły małe zwierzęta, np. białe myszki, małpka czy papuga, które potrafiły robić różne sztuczki. Za występ uliczni grajkowie otrzymywali od słuchaczy pieniężne datki. Występy kataryniarzy były największą atrakcją dla dzieci. Dla dorosłych stawały się niekiedy prawdziwą zmorą, bowiem grajkowie na siłę wciskali się na podwórza, zakłócając spokój mieszkańcom kamienic.

Katarynkę – mechaniczny instrument grający – prawdopodobnie wynalazł i skonstruował na początku XVIII wieku Włoch Giovanni Barberi z Modeny. Ten przenośny instrument zrobił wielką furorę w miastach europejskich. Wędrowni grajkowie przemieszczali się z katarynką po ulicach, odtwarzając powtarzające się melodie.

Skrzynia instrumentu miała bardzo dekoracyjną przednią ścianę. Ten instrument był modny aż do połowy XX wieku. W

II połowie XVIII wieku również w Polsce pojawili się pierwsi wędrowni kataryniarze.

Obejrzyj filmiki

Dziękuję!