Want to make creations as awesome as this one?

No description

Transcript

Budowa, działanie i higiena oka.

Narząd wzroku

Na początek przypomnijmy sobie trochę wiadomości o narządach zmysłów - omawialiśmy je w klasie czwartej.

Ostatnia minuta filmu to nowe informacje - więcej o nich w dalszej części prezentacji.

Zauważ, że oczy odbierają ponad 80% informacji docierających do nas ze środowiska.

Dlatego muszą być dobrze chronione.Odpowiada za to

Powieki stanowią ochronę gałki ocznej przed urazami i regulują dopływ światła do oka. Ich funkcją jest również rozprowadzanie łez na powierzchni gałki ocznej. Rzęsy zapobiegają przedostawaniu się do oka zanieczyszczeń.

produkuje łzy - płyn złożony głównie z wody (nawilżanie gałki ocznej), pewnych ilości soli i substancji bakteriobójczych (po oczyszczeniu gałki ocznej spływają kanalikami łzowymi do jamy nosowej)

- błona pokrywająca wewnętrzną powierzchnię powieki i część przedniej powierzchni gałki ocznej;produkuje śluz zapewniający gałce ocznej stalą wilgotność

Budowa gałki ocznej

Rogówka - nasze okno na świat. Stanowi swoistą szybę, przez którą światło rozpoczyna swoją podróż do wnętrza oka. Rogówka, podobnie jak soczewka skupia promienie, jednak w przeciwieństwie do soczewki, nigdy nie zmienia swojego kształtu.

Źrenica - otwór w tęczówce; jego średnica zmienia się w zależności od natężenia światła w otoczeniu.

Tęczówka - pełni rolę przesłony. Reguluje ilość światła jaka wpada do wnętrza oka, robi to zwiększając lub zmniejszając źrenicę (otwór w przedniej części tęczówki). Oprócz tej niezwykle ważnej funkcji, tęczówka zapewnia naszym oczom piękny wygląd.

Soczewka - jej zadaniem jest przejęcie promieni świetlnych od rogówki i ich dalsze skupianie. Soczewka posiada zdolność zmiany kształtu, dzięki temu możliwe jest ostre widzenie przedmiotów znajdujących się w różnej odległości (akomodacja).

Ciało szkliste - galaretowata substancja, która wypełnia wnętrze oka. Nadaje kształt gałce ocznej oraz chroni siatkówkę.

Twardówka - pełni rolę ochronną, otacza całe oko (z wyjątkiem rogówki, oraz miejsca gdzie znajduje się nerw wzrokowy).

Siatkówka -światłoczuły element oka; zawiera czopki (rejestrują barwę światła - aktywne przy dobrym oświetleniu) i pręciki (widzenie czarno białe - pozwalają na widzenie przy słabym oświetleniu).Zamienia bodźce wzrokowe na impulsy elektryczne, które później wędrują do mózgu.Największe nasycenie receptorów występuje w tylnej części siatkówki i nosi nazwę plamki (dawniej plamka żółta). W miejscu gdzie wychodzi nerw wzrokowy, nie ma receptorów wzroku i tu obraz nie jest rejestrowany (tzw. plamka ślepa).

Naczyniówka - znajduje się pomiędzy twardówką a siatkówką. Posiada gęstą sieć naczyń krwionośnych odżywiających i dotleniających fotoreceptory.

Nerw wzrokowy -stanowi początek połączenia pomiędzy okiem a mózgiem. Przejmuje impulsy wytworzone przez siatkówkę i przekazuje je dalej.

Adaptacja okaSkurcz mięśni gładkich tęczówki zmniejsza lub zwiększa średnicę źrenicy:- gdy światło jest silne, źrenica jest mała, wpuszcza do oka mało światła (chroni je przed uszkodzeniem)- gdy jest ciemno, źrenica się rozszerza, dzięki czemu możemy coś zobaczyć.

Akomodacja okaZmiana kształtu soczewki, dzięki czemu możemy widzieć ostro z bliska i z daleka (zobacz też str.198 w podręczniku)

Promienie świetlne odbijają się od obserwowanego przedmiotu; następnie skupiane są przez rogówkę i wpadają przez źrenicę; dalej skupiane są przez soczewkę i padają na plamkę żółtą, gdzie powstaje pomniejszony, odwrócony obraz (mózg analizuje obraz, dzięki czemu widzimy go prawidłowo).Znajdujące się w plamce żółtej komórki światłoczułe (pręciki i czopki) odbierają te bodźce i w postaci impulsów przesyłają nerwem wzrokowym do ośrodka wzroku w mózgu.

Jak powstaje obraz w oku?

Najczęstsze wady wzroku

Niewyraźne widzenie przedmiotów odległych.Obraz powstaje przed siatkówką:- gałka oczna jest "za długa" lub soczewka za mocno skupia promienie.Wadę koryguje się za pomocą soczewek wklęsłych (-)

Inaczej "dalekowzroczność"Niewyraźne widzenie przedmiotów bliskich.Obraz powstaje za siatkówką:- gałka oczna jest "za krótka" lub soczewka za słabo skupia promienie.Wadę koryguje się za pomocą soczewek wypukłych (+)

Zez

Daltonizm

Widziany obraz jest rozmyty lub zniekształcony.Soczewka lub rogówka ma niewłaściwy kształt i promienie nie skupiają się w jednym punkcie.Wadę koryguje się za pomocą soczewek cylindrycznych.

Daltonizm polega na nieodróżnianiu barw; jest wadą uwarunkowaną genetycznie.Do wykrywania daltonizmu stosuje się specjalne tablice:

Polega na nierównoległym ustawieniu gałek ocznych - każde oko jest skierowane w inną stronę.Zeza leczy się za pomocą ćwiczeń, specjalnych okularów lub chirurgicznie.

Choroby oczu

Zapalenie spojówek

Jęczmień

często występujące u dzieci

Kto może Ci pomóc?

Stan zapalny objawiający się zaczerwienieniem, swędzeniem, bólem oczu (zwłaszcza przy ostrym świetle).Powodują go zanieczyszczenia, które dostały się do oka.Pamiętaj!Myj często ręce; staraj się nie trzeć i nie drapać oczu.

Infekcja bakteryjna gruczołu łojowego na brzegu powieki.Na powiece pojawia się bolesna, zaczerwieniona opuchlizna; oko boli i łzawi.Choroba wymaga wizyty u okulisty.

Okulista - lekarz, który zbada Twój wzrok, zaplanuje leczenie, wypisze receptę na leki lub okulary.Optyk - zrobi dla Ciebie okulary.Zwróć uwagę, że optyka to dział fizyki zajmujący się światłem. A oko to narząd zmysłu, który reaguje na bodźce świetlne.

Jaskra

Zaćma (katarakta)

Najgrożniejsze choroby oczu, które mogą prowadzić do utraty wzroku

Więcej na ten temat znajdziesz na str. 206 w swoim podręczniku.

Zawężenie pola widzenia.Przyczyną jest uszkodzenie nerwu wzrokowego, zwykle powodowane przez niedokrwienie lub zbyt wysokie ciśnienie płynu wewnątrz oka.

Przyczyną jest zmętnienie soczewki, co prowadzi do coraz bardziej niewyraźnego widzenia przedmiotów.Zwykle wiąże się ze starzeniem się organizmu.Zaćmę leczy się przez operacyjną wymianę soczewki na implant.

Obejrzyj film, który mówi, jak możesz zadbać o swoje oczy

Pamiętaj też o witaminie A. Przecież już wiesz, że jej brak prowadzi do kurzej ślepoty.

Czasem nasz wzrok nas trochę "oszukuje" - widzimy przedmioty inaczej, niż wyglądają w rzeczywistości.

Zjawisko takie nazywamy złudzeniem optycznym

Czy nie wydaje Ci się, że koła się poryszają? Jaką postać widzisz na rysunku?

Kliknij w obrazki, a całkiem realnie utrwalisz wiadomości o budowie i działaniu oka ;)

Dziękuję za uwagę

Miłej nauki ;)

Wykorzystałam materialy dostępne w Internecie. Czerpałam też inspiracje od Superbiologów :)