Want to make creations as awesome as this one?

Transcript

gady - kręgowce, które opanowały ląd

biologia, kl Vi

1. Wskazanie środowiska życia gadów.2. Przedstawienie cech wspólnych charakteryzujących gady.3. Wyjaśnienie, czym jest odrętwienie.4. Analizowanie przystosowań gadów do życia na lądzie.5. Omówienie sposobu wymiany gazowej u gadów.6. Omówienie rozmnażania i rozwoju gadów.

Cele lekcji:

Info

Zanim przystąpisz do pracy z prezentacją:1. Zapisz temat w zeszycie: Gady - kręgowce, które opanowały ląd.2. Pod tematem zapisz zagadnienia: - środowisko życia gadów - Przystosowania gadów do życia na lądzie. - Zmiennocieplność gadów - Rozmnażanie i rozwój gadów 3. Przeczytaj temat w podręczniku na str. 103 - 106.

Występowanie i środowisko życia gadów

Gady to kręgowce występujące głównie w środowisku lądowym. Określa się je jako zwierzęta typowo lądowe, gdyż ich budowa i czynności życiowe świadczą o przystosowaniu przede wszystkim do środowiska lądowego. Są też takie gady, które występują w środowisku wodnym: krokodyle, niektóre żółwie i jaszczurki oraz nieliczne węże. Jednak ich rozród i rozwój przebiega na lądzie.

Info

zadanie

Gady występują na całym świecie poza Antarktydą i obszarami kontynentów gdzie panuje niska temperatura (obszary polarne i wysokogórskie). Podobnie jak ryby i płazy są zwierzętami zmiennocieplnymi, czyli temperatura otoczenia ma bezpośredni wpływ na temperaturę ich ciała, dlatego najliczniej występują w klimacie gorącym i ciepłym, gdzie z powodu dużego nasłonecznienia ich aktywność pozostaje bardzo duża. W klimacie umiarkowanym wysoka aktywność jest utrzymywana tylko w tej części roku, kiedy temperatura jest optymalna, gdy natomiast się obniża, gady zapadają w stan hibernacji (odrętwienia).Występują również w morzach i oceanach (kolor żółty).

Cechy gadów /zapisz w zeszycie/:- żyją w środowisku lądowym lub wodno-lądowym- hibernują- są zmiennocieplne- hibernują,- są zmiennocieplne- są zmiennocieplne

Gady to gromada do której należą:

Info

Info

Info

Info

Węże - mają mocno wydłużone ciało i nie posiadają nóg.

Jaszczurki - mają ciało wyraźnie podzielone na głowę, tułów i ogon, a niektóre gatunki potrafią go odrzucać, kiedy znajdują się w niebezpieczeństwie.

Żółwie - posiadają grube i mocne nogi oraz pancerze (skorupy) chroniące całe ciało.

Krokodyle - największe z gadów, mają krótkie kończyny, które nie są w stanie ich skutecznie unieść, więc na lądzie poruszają się niezbyt sprawnie, są za to doskonałymi pływakami (mają błonę pławną między palcami tylnych kończyn)W Polsce nie ma przedstawicieli krokodyli.

Budowa zewnętrzna gadów

Gady posiadają suchą skórę, a w niej komórki barwnikowe, które zapewniają gadom ubarwienie kryptyczne, czyli maskujące przed wzrokiem drapieżników, lub ubarwienie ostrzegawcze, sygnalizujące innym zwierzętom, że gad jest dla nich zagrożeniem (np. jest trujący). Niektóre gatunki mają zdolność do zmiany ubarwienia w zależności od barwy podłoża, na którym się aktualnie znajdują, np. kameleon.Gady łuskonośne okresowo muszą zrzucac stary naskórek, który nazywamy wylinką.

Info

Oczy gadów są zaopatrzone w ruchome powieki.

Skóra gadów w przeciwieństwie do skóry płazów jest gruba, sucha i pokryta rogowymi łuskami (jaszczurki i węże) lib tarczkami (krokodyle i żółwie). Tarczki występują głównie na głowie i chronią ją przed uszkodzeniami.

Płuca gada są dużo bardziej pofałdowane - zapewnia to większą powierzchnię oddechową i usprawnia proces oddychania.

Jak oddychają gady?

Płuca płaza

Płuca gada

Info

zadanie

Gady posiadają tzw. wtórne podniebienie, dzięki któremu mogą oddychać nawet wtedy, kiedy ich jamę gębową wypełnia jedzenie lub woda.

Skreśl zbędne wyrazy tak, aby zdania zawierały prawdziwe informacje. Poprawne zdania zapisz do zeszytu.Płuca gadów mają workowatą / gąbczastą budowę. Ich wnętrze jest podzielone na komory, co zmniejsza / zwiększa powierzchnię wymiany gazowej. Skóra gadów uczestniczy / nie uczestniczy w wymianie gazów

Gady sprawnie poruszają się na lądzie dzięki mocnemu szkieletowi i umięśnionym kończynom, które stanowią oparcie dla całego ciała i umożliwiają sprawny ruch. W budowie wyróżniamy głowę, wyraźny odcinek szyjny i tułów z czterema kończynami.

Info

Gady mają bardzo mocny szkielet.Czaszka jest masywna i zawiera niewiele części chrzęstnych.Charakterystyczne stawy kości szczęk i żuchwy pozwalają gadom na połykanie w całości ofiar o znacznie większychrozmiarach niż szerokość ich głowy.Odmienne niż większości kręgowców połączenie pomiędzy głową a tułowiem, umożliwia bardzo dużą ruchomość głowy.Żebra tworzą klatkę piersiową, która pełni funkcję ochronną, a także współuczestniczy w wentylacji płuc.Kończyny gadów są bardziej podwinięte pod tułów, co umożliwia szybkie poruszanie się.Niektóre gady nie posiadają kończyn.

Skóra sucha, zwykle pozbawiona gruczołów, nie przepuszcza wody i gazów.Naskórek wytwarza łuski (u jaszczurek i węży) lub tarczki (u żółwi)Gąbczaste płuca - narząd wymiany gazowej.Powieki chroniące przed uszkodzeniami i zapewniają odpowiednie nawilżenie.Dobrze rozwinięte zmysły smaku, węchu i czucia.Dobrze umięśnione kończyny (oprócz węży).Ostre pazury, które służą do kopania nor w ziemi, rozszarpywania ofiary

Przystosowania gadów do życia na lądzie /zapisz w zeszycie?

Gady należą do zwierząt rozdzielnopłciowych, a ich rozmanażanie odbywa się na lądzie. Zapłodnienie jest wewnętrzne (czyli zachodzi wewnątrz organizmu samicy), a rozwój płodu przebiega w jajach, nie występuje stadium larwy, co oznacza, że rozwój jest prosty.U niektórych jaszczurek i węży występuje jajożyworodność - rozwój jaj w ciele samicy.Większość gadów nie opiekuje się jajami ani potomstwem, tylko niektóre pilnują jajdo momentu wylęgu młodych.Do rozwoju potrzebna jest odpowiednia temperatura, dlatego samice składają jaja w ciepłym piasku, a niektóre węże owijają je splotem własnego ciała.

jajożyworodność - rozwój zarodka w jaju pozostającym wewnątrz ciała matki; młode uwalniają się ze skorupy tuż przed złożeniem jaj przez samicę, w jego trakcie lub zaraz po zakończeniu składania jaj.

Dymorfizm płciowy

Samiec Samica

Dymorfizm płciowy występuje tylko w okresie godowym i objawia się głównie różnicą w ubarwieniu ciała samca i samicy. Ponadto samce wykazują różnorodne zachowania godowe, na podstawie których samice wybierają partnera do rozrodu.

Gady są zwierzętami, które żyją na lądzie, ich rozwój nie zależy od obecności środowiska wodnego, ponieważ w czasie rozwoju zarodkowego w ich jajach wykształcają się błony płodowe, a samo jajo otoczone jest wapienną skorupką chroniącą płód przed uszkodzeniem. Z tego powodu gady zaliczamy do pierwszych owodniowców.

Kosmówka to błona przepuszczalna dla gazów. Zapewnia zarodkowi prawidłową wymianę gazową.

Płynna owodnia zapewnia wodne środowisko rozwijającemu się zarodkowi. Zabezpiecza go przed wyschnięciem, wstrząsami, uszkodzeniem, gwałtownymi zmianami temperatury

Omocznia gromadzi zbędne produkty metabolizmu zarodka.

Woreczek żółtkowy zawiera zapas niezbędnych substancji odżywczych.

Rozmnażanie gadów /zapisz w zeszycie/

RozdzielnopłcioweRozmnażanie odbywa się na lądzie.Zapłodnienie wewnętrzneWiększość jajorodneRozwój prosty.Młode podobne do rodziców.Jajo osłonięte wapienną osłonką i zaopatrzone w materiał zapasowyWewnątrz jaja rozwija się zarodek otoczony trzema błonami płodowymi..

zadanie

Kliknij, pobierz, podpisz błony płodowe w budowie jaja, uzupełnij tabelkę, wpisując funkcje poszczególnych błon. Wklej do zeszytu.

sprawdź się

Dla chętnych!!!

Zaprojektuj tabelkę w której porównasz płazy z gadami. Weź pod uwagę takie cechy jak: środowisko życia, narząd wymiany gazowej, rodzaj zapłodnienia, miejsce składania jaj, występowanie larwy w rozwoju itp.