Want to make creations as awesome as this one?

Transcript

Szeregi

ZDANIE POJEDYNCZE

Budowa zdania pojedynczego.Powtórzenie wiadomości.

Związkiw zdaniu

Orzeczenie

Podmiot

1.

Czym jest zdanie pojedyncze?

To wypowiedzenie, które zawiera jedno orzeczenie.

Np.Średniowieczne utwory ukazują wzór rycerza.W wielu polskich miastach znajduje się ulica Jana Kochanowskiego.Ludzie z zaciekawieniem słuchają opowieści o rycerzach.

2.

Czym jest orzeczenie?

To część zdania. Oznacza czynność, stan lub właściwość tego, na co wskazuje podmiot. Odpowiada na pytania: co robi? co się z nim dzieje? w jakim jest stanie?Najczęściej jest wyrażone osobową formą czasownika.

Np. Hania czyta ciekawą książkę. (co robi? czyta)

3.

Czym jest podmiot?

To część zdania. Nazywa wykonawcę czynności (osoby, zwierzęta, przedmioty, zjawiska).Odpowiada na pytania: kto? co?

Np. Hania czyta ciekawą książkę. (kto czyta? Hania)

Zdanie pojedyncze może składać się z:

samego orzeczenia

orzeczeniai podmiotu

orzeczeniai podmiotuoraz określeń

zdania nierozwinięte

zdanie rozwinięte

Zadania!

1

2

np. Dotarli.

np. Podróżnicy dotarli.

np. Zmęczeni podróżnicyszczęśliwie dotarli do brzegu.

Ćwiczenie!

W wielu polskich miastach znajduje się ulica Jana z Kolna.Nazwa ta upamiętnia sławnego żeglarza.Niektórzy badacze uważają, że dotarł on do Ameryki wcześniej niż Kolumb.Jan z Kolna doczekał się nawet kilku pomników.Tymczasem do dziś nie wiemy, czy naprawdę żył.Nazwisko żeglarza pojawia się w wielu dawnych dokumentach.W każdym z nich brzmi ono jednak trochę inaczej.Podobieństwo brzmienia nazwiska pozwala naukowcom kojarzyć je z Janem z Kolna.

W każdym zdaniu podkreśl podmiot i orzeczenie. Które zdania są zdaniami pojedynczymi?

4.

Czym są związki wyrazowe?

Wyrazy w zdaniu mogą tworzyć związki, czyli grupy wyrazów, w których jeden wyraz jest wyrazem określanym (nadrzędnym) a drugi określającym (podrzędnym).Podmiot i orzeczenie tworzą związek główny, a pozostałe związki - związki poboczne.

W zdaniu: Niektórzy sławni badaczekorzystaliz doświadczeń podróżników, możemy wyodrębnić następujące związki:1. związek główny: badacze korzystali 2. związki poboczne:niektórzy badaczekorzystali z doświadczeńdoświadczeń podróżników

5.

Czym są szeregi?

Oprócz związków wyrazowych w skład zdania pojedynczego mogą wchodzić ciągi wyrazów, w których nie da się wyróżnić wyrazów określających (podrzędnych) i określanych (nadrzędnych). Takie zespoły składników nazywamyszeregami.Wyrazy w szeregu są oddzielone przecinkiem lub połączone spójnikami: i, lub, oraz, lecz, albo, ale, ani.

Np. Rybacy, żeglarze i piraci są niezwykle odważni i wytrwali.

Ćwiczenie!

Historycy jednoznacznie nie określili czasu narodzin i śmierci żeglarza.Badacze nie znależli potwierdzonych informacji o pochodzeniu czy narodowości odkrywcy.Opisy wizerunku Jana z Kolna powstały w wyobraźni pisarzy lub artystów.

Z każdego zdania pojedynczego wypisz związki i szeregi.

Grupapodmiotu

Grupa orzeczenia

Szyk zdania

Zadanie!

Należy do niej podmiot wraz z określeniami.

Należy do niej orzeczenie wraz z określeniami.

Związki i szeregi możemy przedstawić na wykresie!

Zadania:

c

B

a

d

Dziękuję za uwagę!

I wszystko jasne :)