Want to make creations as awesome as this one?

No description

Transcript

ssaki

kręgowce, które karmią młode mlekiem matki

Stałocieplność

Ssaki zamieszkują prawie wszystkie środowiska na Ziemi: od gorących pustyń, przez lasy tropikalne, aż po obszary okołobiegunowe i Antarktydę. Można je spotkać na lądzie i w wodzie, a nawet w powietrzu. Dzieki stałocieplności mogą funkcjonować niezależnie od temperatury otoczenia.

Stałocieplność to zdolność do utrzymywania stałej temperatury ciała niezależnie od temperatury otoczenia.

cechy budowy ssaków

Ciało pokryte włosami, które mogą tworzyć grubą, zwartą pokrywę, zwaną futrem. Włosy chronią przed urazami mechanicznymi i pozwalają utrzymać stałą temperaturę ciała.Oprócz włosów wytworami naskórka są rogi, kopyta, pazury, paznokcie i łuski.W skórze właściwej ssaków występują liczne gruczoły: potowe, łojowe, mlekowe i zapachowe.Odbieranie bodźców płynących ze środowiska umożliwiają ssakom bardzo dobrze rozwinięte narządy zmysłów, głównie słuchu, wzroku i węchu. Ssaki są też jedynymi kręgowcami, u których występuje małżowina uszna ułatwiająca wychwytywanie fal dźwiękowych i kierowanie ich do przewodu słuchowego.Pęcherzykowate płuca zapewniają skuteczną wymianę gazową.

Gruczoły potowe produkują specjalną wydzielinę zwaną potem, której funkcją jest schładzanie organizmu i w mniejszym stopniu – wydalanie zbędnych substancji. Gruczoły łojowe wydzielają łój, który tworzy barierę antybakteryjną. Gruczoły mlekowe w okresie karmienia młodych wydzielają mleko, a gruczoły zapachowe służą do znakowania terytorium, wabienia partnera oraz identyfikacji osobników.

Pęcherzyki płucne to cienkościenne banieczki oplecione siecią naczyń krwionośnych. Jest ich 300‑500 milionów. Dzięki nim powierzchnia oddechowa płuc ssaków (w stosunku do ich masy ciała) jest większa niż powierzchnie oddechowe innych kręgowców. Z tego powodu wymiana gazowa zachodzi w nich bardzo skutecznie i jest jednym z przystosowań, dzięki którym ssaki osiągnęły stałocieplność.

Ciekawostka:Pangoliny są jedynymi ssakami, których całe ciało pokryte jest łuskami.

Ciekawostka:U niektórych ssaków, np. u kota czy u psa, rozwijają się włosy czuciowe, tak zwane wibrysy. Są one narządem dotyku. Nie wolno ich obcinać!

rozmnażanie i rozwój ssaków

Prawie wszystkie ssaki są żyworodne (za wyjątkiem jajorodnych stekowców: dziobaka i kolczatki).Zapłodnienie jest wewnętrzne czyli zachodzi w organizmie samicy.Okres rozowju od zapłodnienia do porodu nazywamy ciążą.U większości samic w okresie ciąży powstaje łożysko umożliwiające wymainę substancji między matką a płodem.

Watch

Watch

Watch

U torbaczy, do których zaliczamy na przykład kangury i koale, ciąża trwa bardzo krótko. Ich młode po urodzeniu mają do 3 cm długości. Przemieszczają się samodzielnie do torby lęgowej, znajdującej się na brzuchu samicy, przyczepiają do sutka matki i rosną przez kilka do kilkunastu miesięcy.

Łożysko pośredniczy w wymianie substancji między samicą a zarodkiem przez sznur pępowinowy. Dostarcza zarodkowi substancje odżywcze, umożliwia wymianę gazów oddechowych oraz usuwanie zbędnych i szkodliwych produktów przemiany materii. Łożysko powstaje już we wczesnych stadiach rozwoju embrionalnego z połączenia 2 błon płodowych: omoczni i kosmówki.Podczas rozwoju zarodek ssaka jest chroniony ciałem matki i w dużym stopniu niezależny od czynników zewnętrznych. Okres trwania ciąży u ssaków jest bardzo różny. U słonia prawie 2 lata, u kangura – tylko 12 dni. Wszystkie ssaki opiekują się potomstwem. Młode są karmione mlekiem, które ssą przyczepione do brodawek sutkowych matki. Opieka rodziców, w zależności od gatunku zwierzęcia, może trwać od kilku tygodni do wielu lat.

podsumowanie

1. Ssaki są stałocieplne, co umożliwia im zamieszkiwanie wszystkich środowisk.2. Budowa ssaków:a) ciało pokryte skórą z włosami, zawierającą komórki wytwarzające łój, pot i mlekob) pęcherzykowate płuca.3. Rozmnażanie się i rozwój ssaków:a) w większości są żyworodneb) zapłodnienie wewnętrznec) w czasie ciąży u większości powstaje łożysko.

dla chętnych:

Ćwiczenie interaktywne

Ćwiczenie interaktywne

Materiał dodatkowy

Materiał dodatkowy

Dziękuję :)