Want to make creations as awesome as this one?

Prezentacja zawiera informacje na temat genezy i tytułu "Pana Tadeusza".

Transcript

"Pan Tadeusz" Adama Mickiewicza

GENEZA UTWORUI ZNACZENIE TYTUŁU

Autor: Irmina Żarska - Rysunkowy język polski

Romantyzm

wolność,indywidualizm,kult młodości,uczucia, wiara, intuicja,

patriotyzm,irracjonalizm,wyobraźnia,natura,walka, spisek, bunt.

Tematyka

Romantyzm w Polsce

1822

wydanie "Ballad i romansów" Adama Mickiewicza

- 1863

powstanie styczniowe

Romantyzm w Europie

lata 90. XVIII w.

rewolucja francuska

- lata 40. XIX w.

Wiosna Ludów

Najedź kursorem na ramy czasowe, by poznać wydarzenia, które się pod nimi kryją.

Przedstawiciele romantyzmuw Europie

Klikaj na postaci, by przypomnieć sobie nazwiska twórców.

Johann Wolfgang von Goethe

Friedrich Schiller

George Gordon Byron

Victor Hugo

Aleksander Puszkin

Przedstawiciele romantyzmuw Polsce

Klikaj na postaci, by przypomnieć sobie nazwiska twórców.

Adam Mickiewicz

Juliusz Słowacki

Zygmunt Krasiński

Cyprian Kamil Norwid

Aleksander Fredro

Więcej informacji?

Adam Mickiewicz

1798

narodziny w Zaosiu pod Nowogródkiem

Klikaj na daty, by poznać wydarzenia z życia Adama Mickiewicza.

1818

debiut literacki (wiersz "Zima miejska")

1822

wydanie "Ballad i romansów" - początek romantyzmu w Polsce

1823

aresztowanie pod zarzutem działalności konspiracyjnej, zesłanie wgłąb Rosji

1834

pierwsze wydanie "Pana Tadeusza"

1855

śmierć w Konstantynopolu

narodziny w Zaosiu pod Nowogródkiem

Inne utwory Adama Mickiewicza

Klikaj na książki, by poznać informacje na ich temat.

"Grażyna" to jeden z wczesnych utworów Mickiewicza, należących do tzw. wileńsko-kowieńskiego okresu w jego twórczości. Powieść powstała w 1822 r. i weszła wraz z "Dziadami" cz. II do tomu II "Poezyj" wydanego w 1823 r. w Wilnie.Akcja rozgrywa się w czasach średniowiecza na Litwie, na zamku nowogrodzkim. Głównymi jej bohaterami są Litawor i Grażyna, para książęca – postaci fikcyjne, zaś tło historyczne jest rzeczywiste, starannie odtworzone. Litwa jest w okresie sporów i walk książąt dzielnicowych, których książę zmusza do uległości.Litawor, młody książę Nowogródka, działający impulsywnie postanowił sprzymierzyć się z Krzyżakami przeciw Witoldowi, gdyż nie chciał uznać jego zwierzchnictwa. Grażyna, wielka patriotka bezskutecznie usiłuje zapobiec sojuszowi księcia z wrogiem. Gdy do zamku przybywają krzyżaccy posłowie, Grażyna przywdziewa zbroję męża i na czele rycerzy staje do walki z Krzyżakami. W chwili, gdy szala zwycięstwa przechyla się na stronę Krzyżaków, na pole bitwy przybywa zrozpaczony Litawor. Teraz dopiero uświadamia sobie swój błąd, własną pychę, zdradę i popełnia samobójstwo na stosie pogrzebowym żony.Mickiewicz zawarł w powieści niezwykle patriotyczne przesłanie o konieczności walki z wrogiem. Stary sługa i doradca księcia Litawora Rymwid stwierdza: "Raczej żelazo rozpalone w dłoni, Niźli krzyżacką prawicę uściskać". Autor potępia wszystkich tych Polaków, którzy pracowali dla zaborcy, zyskując osobiste korzyści, protestuje przeciwko wszelkiemu paktowaniu z wrogiem. Utwór więc stanowi także aluzję do czasów współczesnych Mickiewiczowi.

"Dziady" to cykl dramatów romantycznych publikowany w latach 1823–1860. Składają się na niego cztery luźno powiązane części:część II – dramat z 1823 rokuczęść IV – dramat z 1823 rokuczęść III – dramat z 1832 rokuczęść I – dramat ogłoszony pośmiertnie w 1860 roku (nieukończony)Oprócz dramatów, w skład II części wchodzi wiersz "Upiór" publikowany początkowo jako osobny utwór, zaś w skład III części rozległy "Ustęp" – epicki komentarz ukazujący obraz carskiej Rosji, zakończony słynnym wierszem "Do przyjaciół Moskali".Elementem spajającym te części jest obrzęd dziadów – dokładnie przedstawiony w części II, wspominany przez Gustawa w cz. IV i odbywający się w scenie IX cz. III. W utworze znajdują się liczne wątki autobiograficzne, zawarte są w nim idee romantyzmu, także polskiego, związanego z walką narodowowyzwoleńczą z rosyjskim zaborcą.

"Sonety krymskie" to cykl 18 sonetów, stanowiących opis podróży poety na Półwysep Krymski latem i jesienią 1825. Wiersze napisane zostały w latach 1825–1826, wydane zaś w Moskwie w 1826. Utwory stanowią pierwszy cykl sonetów w literaturze polskiej, a także zapoczątkowały „sonetomanię” wśród pisarzy epok romantyzmu i Młodej Polski, który naśladowali oraz nawiązywali do dzieła Mickiewicza

"Konrad Wallenrod" to powieść poetycka napisana przez Adama Mickiewicza na zsyłce w Petersburgu, prawdopodobnie między rokiem 1825 a 1828, wydana zaś w lutym 1828, uważana za jeden z najbardziej znanych poematów polskiego romantyzmu.Akcja powieści rozgrywa się w Marienburgu (Malborku) - siedzibie Krzyżaków oraz na Litwie (w ojczyźnie tytułowego bohatera). Głównym i tytułowym bohaterem powieści jest tajemniczy (nie wiadomo, jak naprawdę się nazywał) Litwin. Kiedy był dzieckiem, na jego miasto napadli Krzyżacy, złupili je, jego rodziców zabili, a jego porwali. Wychowywał się u rycerza Diterycha von Kniprode, ale często przebywał w towarzystwie litewskiego wajdeloty (śpiewaka, poety, wieszcza), Halbana. Ten wpoił mu tożsamość narodową i nakłaniał do zemsty na prześladowcach Litwy. Bohater nosił wówczas imię Walter Alf.W czasie jednej z bitew Walter i Halban przedarli się na stronę litewską. Tak przedostali się na zamek księcia Kiejstuta. Tu Walter opowiedział wszystko, czego zdołał się dowiedzieć o zakonie krzyżackim, a co mogło być pomocne w prowadzeniu walki: jego organizacji, uzbrojeniu, sposobach walki. Niestety było coraz bardziej oczywiste, że Litwa nie obroni się przed wrogiem.Na zamku Kiejstuta Walter poznał jego córkę, Aldonę. Pokochali się i pobrali, ale kiedy stało się jasne, że w walce przeciwko Krzyżakom pozostały już tylko podstęp i zdrada, Walter nie wahał się poświęcić miłości do żony i własnego honoru. Opuścił Aldonę, i wrócił do zakonu, gdzie przedstawił się jako rycerz krzyżacki, Konrad Wallenrod. Aldona podążyła za nim, zamknęła się w wieży nieopodal Malborka i żyła jako pustelnica.Po kilku latach Konrad Wallenrod został obrany wielkim mistrzem. Trzymał zakon żelazną ręką. Odwlekał, ile mógł, moment, w którym poprowadzi rycerzy zakonnych na śmierć i straci rycerski honor. Ostatecznie, pod naciskiem Halbana, który jako wajdelota znalazł się na zamku krzyżackim, Konrad wyrusza na wojnę z Litwą. Wprowadza zakonników w pułapki, przeciąga walkę tak, że na polu bitwy zastaje ich sroga zima. Większość rycerzy ginie. Zakon jest zrujnowany, Litwa uratowana.Niestety Konrad Wallenrod w tej walce również staje po stronie przegranych. Popełnia samobójstwo, w ślad za nim podąża Aldona.

"Ballady i romanse" to zbiór ballad Adama Mickiewicza, wydany w 1822 w Wilnie jako część pierwszego tomu "Poezyj". Uważany jest za początek rozwoju gatunku ballady w literaturze polskiej oraz za manifest polskiego romantyzmuBallady Mickiewicza są silnie osadzone w realiach historycznych i lokalnych. Miejsce akcji jest ściśle określone. W tę oswojoną rzeczywistość wkracza świat nadprzyrodzony, w codzienność ingerują siły nadprzyrodzone, a to, co znane, okazuje się niebezpieczne i tajemnicze. Ingerencje świata nadziemskiego mogą mieć charakter etyczny – to, co nadprzyrodzone, ocenia czyny ludzkie i wprowadza ład moralny, wymusza odpowiedzialność za czyny i wymierza karę za popełnione zło.

Przyczyny powstania "Pana Tadeusza"

upadek powstania listopadowego,sytuacja na emigracji.

patriotyzm,tęsknota za utraconym krajem dzieciństwa,zamiar napisania powieści na wzór sielanki Goethego.

Przyczynyzewnętrzne:

Przyczynywewnętrzne:

Klikaj na książki, by zdobyć więcej informacji.

Mickiewicz, rozpoczynając pracę nad nowym dziełem, nie zamierzał stworzyć epopei narodowej. "Pan Tadeusz" powstał ze skromnego zamiaru napisania powieści na wzór sielanki Goethego "Herman i Dorota".Mickiewicz pisał w liście do Odyńca: "Piszę teraz poema szlacheckie w rodzaju <<Herman i Dorota>>, już ukropiłem tysiąc wierszy"."Pan Tadeusz" w toku tworzenia stał się czymś zupełnie innym niż miał być na samym początku tworzenia.

Mickiewicz był rozczarowany zatargami miedzy emigrantami i ich trudną sytuacją na obczyźnie (mówi o tym "Epilog" dzieła). Ucieka od emigracyjnych sporów w "kraj lat dziecinnych".

Mickiewicz pragnął przypomnieć i ponownie obudzić nadzieje towarzyszące Polakom w okresie napoleońskim. Chciał utrwalić dawną świetność Polski szlacheckiej, rozpropagować i przywołać piękno litewskiej ziemi, przypomnieć historię Polski – poruszyć serca i sumienia rodaków, uświadomić, że polskość nie zaginie, dopóki będą istnieć domy, w których będą kultywowane polskie tradycje i obyczaje.

Mickiewicz boleśnie przeżywał narodową klęskę. Być może łączył się z tym wstyd związany z jego nieprzystąpieniem do walki.

Mickiewicz myślami wraca do kraju dzieciństwa i wspomnień z nim związanych. Swoją tęsknotę wyraża w "Epilogu":„Dziś dla nas, w świecie nieproszonych gościW całej przeszłości i w całej przyszłościJedna już tylko jest kraina taka.W której jest trochę szczęścia dla Polaka.Kraj lat dziecinnych! On zawsze zostanieŚwięty i czysty, jak pierwsze kochanie (...)".

Sprawdź, ile informacji na temat utworu kryje jego tytuł.

Wskazuje na bohatera, który łączy główne wątki utworu (nie jest on głównym bohaterem, ale stanowi wzór szlachcica-patrioty, przywiązanego do tradycji, ale jednocześnie idącego z duchem czasu).

Podkreśla najważniejsze wydarzenie akcji - zajazd, czyli zbrojne najechanie posiadłości w celu odebrania dóbr. W "Panu Tadeuszu" - efekt kłótni dwóch Sopliców i Horeszków.

Wskazuje na to, że opisany świat szlachecki odchodzi już w niepamięć.

Przekazuje informację na temat tego, że utwór skupia się na życiu szlachty, która jest głównym bohaterem epopei.

Informuje o tym, że akcja utworu rozgrywa się w okresie napoleońskim.

Długość utworu i jego wierszowana forma wskazują na gatunek literacki, do którego należy - epopeję.

Informacja na temat miejsca akcji.

Mam nadzieję, że prezentacja się Wam przydała :)Zapraszam na moją stronę!