Want to make creations as awesome as this one?

Transcript

D

Temat: Tryby czasownika

B

C

A

!

Nacobezu:

1. Umiesz wymienić trzy tryby czasownika;2. Wyjaśniasz potrzebę stosowania czasowników w różnych trybach;3. Umiesz odmieniać czasowniki przez trzy tryby;4. Rozpoznajesz tryb wskazanego czasownika;5. Zmieniasz tryb czasownika w zależności od intencji nadawcy.

Gotowi? Zaczynamy:)

Porównajcie poniższe formy czasownika czytać:czytamczytaj!czytałbymCzym się one od siebie różnią? To przecież ten sam czasownik! A jednak... Wszystko zależy od naszych intencji, czyli chęci: jeśli chcę coś stwierdzić, powiem: "czytam". Jeśli chcę komuś coś nakazać - powiem: "czytaj". A jeżeli chcę wyrazić przypuszczenie, powiem: "czytałbym".Jeśli to jest dla Was jasne, przechodzimy na następną stronę:)

Teraz zanotujcie w zeszycie!CZASOWNIKI ODMIENIAJĄ SIĘ PRZEZ TRYBYMAMY TRZY TRYBY

TRYB OZNAJMUJĄCY

TRYB ROZKAZUJĄCY

TRYB PRZYPUSZCZAJĄCY

Nadal uważnie notujemy!

Tryb oznajmującyorzeka, oznajmia, informuje o czynności, która jest, była lub będzie, np. jestem, leżałem, będę śpiewać... Oznacza to, że czasowniki w tym trybie odmieniają się dokładnie tak, jak jest to Wam znane - we wszystkich trzech czasach

Czas teraźniejszy:1. ja śpię 1.my śpimy2. ty śpisz 2. wy śpicie3. on, ona, ono śpi 3. oni, one śpiąCzas przeszły:1. ja spałem/spałam 1. my spaliśmy/spałyśmy2. ty spałeś/spałaś 2. wy spaliście/spałyście3. on spał, ona spała, ono spało 3. oni spali; one spałyCzas przyszły1. będę spać/spał/spała 1. my będziemy spać/spali/spały2. ty będziesz spać/spał/spała 2. wy będziecie spać/spali/spały3. on będzie spać/ będzie spał 3. oni będą spać/będą spali ona będzie spać/ będzie spała one będą spać/będą spały ono będzie spać/ będzie spało

Nadal notujemy:)

Tryb rozkazujący wyraża prośbę lub rozkaz np. idź!, posprzątaj, zróbcie, usiądźmy, niech podejdą...UWAGA! Czasowniki w trybie rozkazującym nie mają czasów! Są to po prostu czasowniki w trybie rozkazującym - i tyle:)A jak się odmieniają? Sprawdźcie z boku:)

1.----2. ty śpij3. on, ona, ono niech śpi1. my śpijmy2. wy śpijcie3. oni, one niech śpią

Notujemy!

Co ciekawego zauważyliście w odmianie czasownika w trybie rozkazującym?Tak, tak! Nie ma tu 1. osoby liczby pojedynczej, bo gramatycznie nie można sobie samemu rozkazywać (stań przed lustrem i zrób to - i tak użyjesz 2. osoby:)A po drugie: 3. osoba liczby pojedynczej i mnogiej składa się z dwóch wyrazów: "niech" + czasownik

Nadal z uwagą czytamy i notujemy:)

Tryb przypuszczającywyraża przypuszczenie, możliwość, wątpliwość.Uwaga! Jego formy zawierają cząstkę -by. Odmiana , oczywiście, z boku:)Zwróćcie uwagę, że tu też nie ma czasów! Jest po prostu czasownik w trybie przypuszczającym:)

1. ja spałbym/spałabym2. ty spałbyś/spałabyś3. on spałby ona spałaby ono spałoby1. my spalibyśmy/spałybyśmy2. wy spalibyście/spałybyście3. oni spaliby one spałyby

Notujemy!

Ważna sprawa ortograficzna!Cząstki by, byś, byście, byśmy piszemy z czasownikiem ŁĄCZNIE !Chyba że zmieni miejsce (bo - skubana - jest cząstką ruchomą) i przemieści się przed czasownik. Porównaj:Chętnie kupiłbym nowy rower.Chętnie bym kupił nowy rower.

Ładny widoczek, no nie?

Ładny widoczek, no nie?

Po co nam tryby???

Jak widzisz, trybów czasownika używamy w zależności od tego, co chcemy przekazać naszemu odbiorcy, co jest naszą intencją i jaki efekt chcemy uzyskać. To teraz nazwij, w jakim trybie są czasowniki obok:

niech zrobią

Wróćcie

Uczymy się

Wiedzielibyśmy

Czekają

Ufff... To teraz zadanie dla Was:) Pisemnie!

Odmieńcie we wszystkich trzech trybach czasownik leżeć (to teraz Wasze ulubione zajęcie, co:)Podpowiedzi: w trybie oznajmującym odmieniamy we wszystkich trzech czasach; w trybie rozkazującym - pamietaj o 1. osobie liczby pojedynczej i specyficznej 3. osobie; w trybie przypuszczającym zadbaj o ortografię:)Uwaga! Odmieniamy we wszystkich rodzajach, tak jak ja to zrobiłam dla Was:):):)

Wiem, że się cieszycie:)

Dziękuję za uwagę:)cdn.