Want to make creations as awesome as this one?

No description

More creations to inspire you

Transcript

Henryk Sienkiewicz:Latarnik

Audiobook

Temat:O tułaczu,który wberw wszystkiemunie zapomniał o ojczyżnie

Zobacz film

Cele lekcji

Wiem, kim był H.SienkiewiczOkreślam świat przedstawiony w noweliPróbuję zrozumieć Skawińskiego i jego historięRozpoznaję środki poetyckie

/

Henryk Sienkiewicz

Najważniejsze powieściTrylogia:Ogniem i mieczem 1884Potop 1886Pan Wołodyjowski 1888Bez dogmatu 1891Rodzina Połanieckich 1894Quo vadis 1896Krzyżacy 1900W pustyni i w puszczy 1911

Ciekawostki

Ciekawostki o Henryku SienkiewiczuRok 2016 został ustanowiony przez Senat rokiem Henryka Sienkiewicza.Najchętniej czytanym autorem ostatnich lat jest właśnie Henryk Sienkiewicz.Wczesne utwory Sienkiewicza dotknęła zawzięta krytyka.W szkole był uczniem całkiem przeciętnym.Był ulubionym pisarzem Witolda Gombrowicza.Zawrotną sumę piętnastu tysięcy rubli wręczył Sienkiewiczowi anonimowy wielbiciel.Był pierwszym polskim laureatem Nagrody Nobla.Henryk Sienkiewicz posiadał swe szczególne pasje. Do ich czołówki należała gra w karty i polowania.“Quo vadis” Henryka Sienkiewicza doczekało się tłumaczeń na aż pięćdziesiąt języków.Uniwersytet Jagielloński odznaczył Sienkiewicza Doktoratem Honoris Causa.Utwory Sienkiewicza doczekały się niemal niezliczonej ilość interpretacji teatralnych i ekranizacji filmowych.Fundusz stypendialny założony przez Henryka Sienkiewicza wspomógł takich słynnych później literatów jak Stanisław Witkacy, Stanisław Przybyszewski, czy Maria Konopnicka.Źródło: https://zyciorysy.info/henryk-sienkiewicz/ | Zyciorysy.info

Nowelista

Twórczość literacką rozpoczął Sienkiewicz nowelami– napisał ich ponad czterdzieści. Posługiwał się różnymi formami: humoreską, gawędą, obrazkiem obyczajowym, pamiętnikiem. Jego pierwszy utwór, zatytułowany "Humoreski z teki Worszyłły" (1872–1873).Obok programowych haseł pozytywistycznych pojawia się w nich nuta patriotyczna, która stanowić będzie zresztą specyficzną cechę całej twórczości Sienkiewicza.Jest on widoczny i w późniejszej prozie, zwłaszcza w "Szkicach węglem" (1877)Podczas pobytu w Ameryce i wkrótce po nim powstały najbardziej surowe, oskarżycielskie opowiadania pisarza o Polsce .Poruszał brak odpowiedzialności wobec wiejskiego dziecka ("Janko Muzykant", 1880, , wygłaszał oskarżenie wobec szkoły zaborczej ("Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela", 1879; inna wersja tego utworu, "Z pamiętnika korepetytora",Opowiadanie "Bartek Zwycięzca" (dziennik "Słowo", luty–marzec 1882) zarzuca polskim elitom zdradę interesów narodowych i opisuje niedolę chłopa, którego męstwo wykorzystują pruscy generałowie.Osobną grupę tworzą nowele amerykańskie "Komedia z pomyłek" (1878), "Przez stepy" (1879), "Orso" (1880), "W krainie złota" (1881), w tym również piętnujące zagładę Indian "Sachem" (1889). Jawne manifestowanie nieufności wobec perspektyw kapitalistycznego postępu .Tragiczne losy emigracji chłopskiej w Ameryce nakreślił Sienkiewicz w szkicu "Za chlebem" (1880). Do arcydzieł należy zaliczyć znakomite studium uczuć patriotycznych – "Latarnik" (1881)."Nowelistyka Sienkiewicza była wymownym świadectwem, jak żywo reagował on na sprawy, które poruszały opinię publiczną, a równocześnie dowodziła, jak świetnym był znawcą psychiki ludzkiej i umiejętnym jej odtwórcą. Miał głębokie wyczucie charakteru noweli, umiał wybraną sytuację życiową ujmować w dramatycznym skrócie, przesycić napięciami i zakończyć nieoczekiwaną pointą. Swymi 40 utworami przyczynił się w poważnej mierze do wspaniałego rozkwitu noweli polskiej w końcu XIX wieku i stworzył spory zasób opowiadań wręcz klasycznych, czytywanych na całym świecie."

biografia

Henryk Sienkiewicz przyszedł na świat 5 maja 1846 roku w Woli Okrzejskiej pod Łukowem. Pochodził ze zubożałej familii szlacheckiej z Podlasia, stąd dorastał właśnie na wsi. Ukończył później w Warszawie gimnazjum, następnie podjął i ukończył Szkołę Główną. Już w wieku 20 lat pisał nowele oraz felietony. Szybko zyskał rozgłos. Jego twórczość od początku cechował patriotyzm i charakterystyczna dla epoki, w której tworzył, praca u podstaw. W ramach nowych doświadczeń udał się do USA, gdzie spotkał wielu znakomitych twórców. To, co nastąpiło później było przełomowe, napisał bowiem swoją “Trylogię”. Zanim jednak ukończył “Potop” zmarła Henrykowi Sienkiewiczowi żona, związek natomiast z kolejną przyniósł tylko rozczarowania, ponieważ z początku był tylko źródłem wielkiej nadziei. Rok 1896 okazał się tożsamy z ukończeniem prac nad książką “Quo vadis”. Cztery lata później ukazała się znakomita pozycja “Krzyżacy”, w której widać już całkowity kunszt Mistrza. Zdobył popularność nawet w Afryce i Azji, nie wspominając o USA i Ameryce Łacińskiej. W podzięce naród darował mu majątek w Oblęgorku, gdzie zamieszkał. W związku z sukcesami literackimi otrzymał Nagrodę Nobla w roku 1905. Było to z pewnością ukoronowanie jego trudów pisarskich. Trudno dziś ocenić, która z nagród była dla Sienkiewicza priorytetowa, natomiast zapewne dar narodu polskiego był od strony jego sentymentów pierwszy. Minęło kilka lat i Sienkiewicz w roku 1911 wyruszył do Egiptu i Afryki wschodniej, zbierając materiały wykorzystane w powieści „W pustyni i w puszczy” . W czasie I wojny pomagał ofiarom, powołując w Szwajcarii specjalny komitet. Zmarł w Vevey w Szwajcarii dnia 15 listopada 1916 roku. Po zakończeniu I Wojny Światowej sprowadzono do Polski jego zwłoki. Spoczął pochowany uroczyście w podziemiach katedry warszawskiej.Źródło: https://zyciorysy.info/henryk-sienkiewicz/ | Zyciorysy.info

Jak rozumiesz słowa...?

"Lazł pod górę tak pracowicie, jak mrówka. Zepchnięty sto razy, rozpoczynał spokojnie swoją podróż po raz setny pierwszy. Był to w swoim rodzaju szczególniejszy dziwak.”Odpowiedź składającą się z kilku zdań zapisz w zeszycie.

Rozwiąż test

Czas i miejsce akcji noweli pt."Latarnik"

Panama to państwo wAmeryce Środkowej, położone nadMorzem KaraibskimiOceanem Spokojnym. Graniczy zKolumbiąiKostaryką. Znana głównie zKanału Panamskiego, dzięki któremu statki, aby przepłynąć z zachodu na wschód Ameryki, nie muszą opływać Ameryki Południowej i przechodzić przezCieśninę Magellana.Tu własnie, niedaleko Panamy, w miejscowości Aspinwall rozgrywa się akcja "Latarnika"

Akcja rozgrywa się w XIX wieku. Wiemy o tym, bo 70 letni Skawiński pokazuje Konsulowi zamiast listu rekomendacyjnego swoje krzyże i ordery, którymi został odznaczony w kolejnych wojnach.

Skawiński

Tułacz

Żołnierz

,,Czuł on coś takiego, co czuje szczuty zwierz, gdy wreszcie schroni się przed pogonią na jakiejś niedostępnej skale lub pieczarze. Nadszedł nareszcie dla niego czas spokoju.”

Okręt ścigany przez burze, który wreszcie zawinął do portu

Pierwowzór

Odszukaj w noweli fragment, z którego dowiesz się, na co zwrócił uwagę Konsul, gdy Skawiński przyszedł starać się o pracę. Przepisz właściwy cytat do zeszytu.

Za udział w walkach i wojnach otrzymał Skawiński odznaczenia.Odszukaj daty,w których miały one miejsce .O jakich cechach charakteru mogły one świadczyć? Wyszukaj ich synonimy i zapisz w zeszycie.Medale i odznaczenia Skawińskiego:&krzyż za udział wpowstaniu listopadowym,&krzyż za udział w hiszpańskiej wojnie domowej ,&order francuskiej Legii Honorowej,&odznaczenie za udział w węgierskiejWiośnie Ludów,&świadectwo waleczności (za zdobycie dwóch chorągwi) podczas wojny domowej w Stanach Zjednoczonych,•

Historia latarnika została oparta na prawdziwych wydarzeniach. Sienkiewicz wykorzystał w swej noweli dzieje polskiego emigranta o nazwisku Siellawa, dopisując pod tytułem utworu wyjaśnienie:,,Opowiadanie to osnute jest na wypadku rzeczywistym, o którym w swoim czasie pisał J. Horain w jednej ze swoich korespondencyj z Ameryki.”A oto fragment tej korespondencji:,,Gazety nowojorskie doniosły o śmierci ziomka naszego, Siellawy (…) poznałem go osobiście (…) Powiadał mi nieraz, że za najszczęśliwsze chwile swojego życia uważa te parę lat, które przebywał na międzymorzu Panama,spełniając obowiązek strażnika latarni morskiej przed portem Colon – Aspinwall. (…) Raz mu przysłano pakę z gazetami i książkami polskimi (…) W liczbie przysłanych książek była powieśćZygmunta Kaczkowskiego ,,Murdelio”.Otóż w pewien mglisty dzień Siellawa tak się zaczytał przy lampie w owej powieści, że wiecznym prawem zapomniał zapalić lampę.” (J.Horain, Listy z Kalifornii XIX)

actor 1

Koleje losu Skawińskiego

Napisz w 1 osobie liczby pojedynczej o kolejach losu Skawińskiego.

3

4

5

6

7

8

9

Przygotujmonolog wewnętrzny, który mógłby wygłosić Skawiński w dowolnym momencieswego życia.

Ułóż dialog, jaki mógłby się odbyć między Skawińskim a Tobą.

1

2

Kim był Skawiński?

Tu masz podpowiedzi

Pogrupuj odpowiednio podpowiedzi i w kilku zdanianiach wyjaśnij, że bohater lektury miał wiele twarzy. O każdej z nich napisz .

Żołnierz

Obieżyświat

Przedsiębiorca

Marynarz

handlarz w Brazylii,harpunnik na wielorybniku,latarnik w Aspinwall,żołnierz armii francuskiej,farmer w Kalifornii,kowal w Arkansas,właściciel fabryki cygar,kopacz złota w Australii,strzelec rządowy w Indiach,żołnierz Unii,majtek na statku liniowym,żołnierz armii węgierskiej,powstaniec listopadowy,poszukiwacz diamentów w Afryce,żołnierz w wojnie karlistowskiej.

Zapisz w zeszycie krótki fragment, który dowodzi, że Skawiński był żołnierzem.

Zapisz w zeszycie krótki fragment, który dowodzi, że Skawiński był tułaczem ( obieżyświatem)

Zapisz w zeszycie krótki fragment, który dowodzi, że Skawiński był przedsiębiorcą

Zapisz w zeszycie krótki fragment, który dowodzi, że Skawiński był marynarzem

"Pan Tadeusz"

Wypisz wszystkie środki poetyckie, które zauważysz w Inwokacji.Obok npisz ich funkcję.Zadanie wykonaj w tabelce.

Jak myślisz, dlaczego Skawiński tak emocjonalnie zareagował na "Pana Tadeusza" ?Odpowiadając udowodnij, że doskonale znasz lekturę.

Przeczytaj inwokacjęInwokacjaLitwo! Ojczyzno moja! Ty jesteś jak zdrowie,Ile cię trzeba cenić, ten tylko się dowie,Kto cię stracił. Dziś piękność twą w całej ozdobieWidzę i opisuję, bo tęsknię po tobiePanno święta, co Jasnej bronisz CzęstochowyI w Ostrej świecisz Bramie! Ty, co gród zamkowyNowogródzki ochraniasz z jego wiernym ludem!Jak mnie dziecko do zdrowia powróciłaś cudem,(Gdy od płaczącej matki pod Twoją opiekęOfiarowany, martwą podniosłem powiekęI zaraz mogłem pieszo do Twych świątyń proguIść za wrócone życie podziękować Bogu),Tak nas powrócisz cudem na Ojczyzny łono.Tymczasem przenoś moją duszę utęsknionąDo tych pagórków leśnych, do tych łąk zielonych,Szeroko nad błękitnym Niemnem rozciągnionych;Do tych pól malowanych zbożem rozmaitem,Wyzłacanych pszenicą, posrebrzanych żytem;Gdzie bursztynowy świerzop, gryka jak śnieg biała,Gdzie panieńskim rumieńcem dzięcielina pała,A wszystko przepasane jakby wstęgą, miedząZieloną, na niej z rzadka ciche grusze siedzą.

Przerysuji uzupełnij kartęS. Oszczyk

Ewa Majka

Lorem ipsum dolor sit amet, cons ectetuer adipiscing elit, sed diam

Za nami pierwszaczęść lekcji,wkrótce dowiesz się więcej.